Print Friendly, PDF & Email

[Mission 2022] ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ದಿನಾಂಕ – 8ನೇ ಜನೇವರಿ 2022

 

 

ಪರಿವಿಡಿ:

 ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:

1. ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿ.

2. ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ECLGS).

3. ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ ಯೋಜನೆ.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:

1. ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಕಾರಿಡಾರ್.

2. ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ.

 

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳು:

1. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಓಪನ್ ರಾಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ.

2. ಆರ್ಟಿಕಲ್ 348 (1).

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 2


 

ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿ:


(Election Expenditure Limit)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (Election Commission of India) ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿ (Election Expenditure Limit) ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

  1. ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು ರೂ.54 ಲಕ್ಷ-70 ಲಕ್ಷದಿಂದ (ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ರೂ.70 ಲಕ್ಷ-95 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
  2. ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು 20 ಲಕ್ಷದಿಂದ 28 ಲಕ್ಷದಿಂದ 28 ಲಕ್ಷದಿಂದ 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ (ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
  3. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ 40 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ 28 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಗಳ ವರೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿ:

ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (Representation of the People Act – RPA), 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 77 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶದ ಘೋಷಣೆಯ ದಿನಾಂಕದ ನಡುವೆ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

  1. ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಸುಳ್ಳು ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 1951 ರ ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯಿದೆ (RPA), 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ‘ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನರ್ಹ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಕಳೆದ ಬಾರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು, 2020 ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

  1. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಿತು.

ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ:

  1. ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೆ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಾನವಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಯು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಶ್ರೀಮಂತವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
  2. ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ 255ನೇ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ– ಅನಿಯಮಿತ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ನಿಯಮಿತ ಚುನಾವಣಾ ನಿಧಿಯು ‘ಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಚರಿಂಗ್’ ನಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ದಾನಿಗಳ ನಡುವಿನ ‘ಅನ್ಯಾಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ವಿನಿಮಯ’ದಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.

ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:

ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿ:

ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಚಾರದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು 1961 ರ ಚುನಾವಣಾ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು, ನಡಾವಳಿಯ ನಿಯಮ 90 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವಂತೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.

  1. ಇದು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ವೆಚ್ಚದ ಮಿತಿಯ ಗುಣಾಕಾರದ ಅರ್ಧ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು.
  2. ಈ ಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ (ಕಾಳಧನ) ಹಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  3. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳು ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಣ-ಬಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಅವಲೋಕನಗಳು:

  1. ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕನ್ವರ್ ಲಾಲ್ ಗುಪ್ತಾ Vs ಅಮರನಾಥ್ ಚಾವ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
  2. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಡಂಬರದ ಗೋಚರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತದಾರರು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತದಾರರ ಇಷ್ಟದ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಯೋಗಗಳು:

  1. 1999 ರಲ್ಲಿ ‘ಚುನಾವಣಾ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳ’ ಕುರಿತು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ 170 ನೇ ವರದಿ.
  2. 2004 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ‘ಉದ್ದೇಶಿತ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳ’ ಕುರಿತ ವರದಿ.
  3. 1990 ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಸಮಿತಿ.
  4. 1993 ರಲ್ಲಿ ವೋಹ್ರಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ.
  5. 1998 ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಧನಸಹಾಯ ಕುರಿತ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಗುಪ್ತಾ ಸಮಿತಿ.
  6. 2001 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ.
  7. 2008 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವು ತನ್ನ 255 ನೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ:

  1. ರಾಜಕೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳು.
  2. ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು.
  3. ಚುನಾವಣೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಧನಸಹಾಯ.

ಕಾನೂನು ಆಯೋಗದ ಈ ಮೇಲ್ಕಂಡ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿವೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಇರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ; ಈ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ECLGS).


(Emergency Credit Line Guarantee Scheme (ECLGS)

ಸಂದರ್ಭ:

ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ECLGS) ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ: ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಯೋಜನೆಯು 13.5 ಲಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದಿವಾಳಿ ಯಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 1.5 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ.

  1. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ₹.8 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ MSME ಸಾಲ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
  2. ಅಂತಹ ಶೇಕಡ 93.7 ರಷ್ಟು ಖಾತೆಗಳು ‘ಮೈಕ್ರೋ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್’ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
  3. ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಗುಜರಾತ್ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಫಲಾನುಭವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು:

ತುರ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ECLGS) ಅನ್ನು 2020 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಆತ್ಮ ನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊರೊನೊವೈರಸ್ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (MSME) ಸಾಲ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

  1. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 100% ಗ್ಯಾರಂಟಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಟ್ರಸ್ಟೀ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NCGTC) ಒದಗಿಸಿದರೆ, ಸಾಲಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (NBFC) ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
  2. ಸಾಲವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದ ತುರ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್- (Guaranteed Emergency Credit Line- GECL) ಸೌಲಭ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು.
  3. ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, NCGTCಯಿಂದ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ- (Member Lending Institutions- MLI) ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
  4. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ 9.25% ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (NBFC) 14% ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆ:

  1. 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 29 ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು 50 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಾಲ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಲಗಾರರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ 250 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
  2. 1 ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರಂದು 3 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ತುರ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲೈನ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ (ECLGS) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಾಲದ ಮಿತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವೈದ್ಯರು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್‌ಗಳಂತಹ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕೆಲವು ಸಾಲಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

  1. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಆ ಮೂಲಕ MSME ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
  2. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಇರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ; ಈ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ ಯೋಜನೆ:


(‘One District One Product’ scheme)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ’ (Pradhan Mantri Formalisation of Micro food processing Enterprises – PMFME)’ ಯೋಜನೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಘಟಕದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (One District One Product – ODOP) 10 ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು NAFED ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತ್ ಫಾಲ್, ಕೋರಿ ಗೋಲ್ಡ್, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಮಂತ್ರ, ಮಧು ಮಂತ್ರ, ಸೋಮದಾನ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಬೇಕ್ಸ್‌ನ ಹೋಲ್ ವೀಟ್ ಕುಕೀಸ್ ಎಂಬ ಆರು ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

  1. ಆಮ್ಲಾ ಜ್ಯೂಸ್‌ಗಾಗಿ ಅಮೃತ್ ಫಲ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ODOP ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣದ ಗುರುಗ್ರಾಮ್‌ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  2. ಕೋರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಪುಡಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ODOP ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.
  3. ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಮಂತ್ರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುಲ್ಗಾಮ್‌ನ ಮಸಾಲೆಗಳ ಸಾರವಾಗಿದೆ.
  4. ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಧು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸಹರಾನ್‌ಪುರದ ಜೇನುತುಪ್ಪಕ್ಕಾಗಿ ODOP ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  5. ಸೋಮದಾನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಠಾಣೆಯ ಮಿಲೆಟ್ ODOP ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  6. ಹೋಲ್ ವೀಟ್ ಕುಕೀಸ್ ಎಂಬುದು ಡೆಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಬೇಕರಿಯ ODOP ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ನಾಫೆಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಮೂಲತಃ ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ವ್ಯವಹಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾದ ‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ-ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ’ (ODOP) ಯೋಜನೆ 1979 ರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯಗೊಂಡು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಕoಡಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (PMFME) ಕುರಿತು:

2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ PMFME ಯೋಜನೆಯು 2020-21 ರಿಂದ 2024-25 ರವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ  ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

PMFME ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

  1. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ.
  2. ಗುರಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ.
  3. ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸರಣೆ
  4. ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
  5. ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ.
  6. ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ
  7. ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಪತ್ತಿನಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ.
  8. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರು ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ.

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

  1. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು 60:40 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
  2. 2,00,000 ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳು ಅರ್ಹ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ 35% ದರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
  3. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2020-21 ರಿಂದ 2024-25 ರವರೆಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.
  4. ಫಲಾನುಭವಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 10% ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಾಲದಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುವುದು.
  5. ಗುಂಪು ವಿಧಾನ
  6. ಹಾಳಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು:

  1. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರ ನೇತೃತ್ವದ ಅಂತರ-ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ಸಮಿತಿ (IMEC) ಯು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  2. ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮಿತಿಯು ಹೊಸ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು SHGಗಳು/FPOಗಳು/ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಘಟಕಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತದೆ.
  3. ರಾಜ್ಯಗಳು/ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತದೆ.
  4. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಅರ್ಜಿದಾರರು/ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುವುದು,ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

  1. ಉತ್ತಮ ಮಾಹಿತಿ, ಉತ್ತಮ ವರದಿ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರವೇಶದ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಲಕ್ಷ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲಿವೆ.
  2. ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ 2,00,000 ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.
  3. ಇದು ಅವರನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ಬೆಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
  4. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅರೆ ಕೌಶಲ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
  5. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  6. ಸಂಘಟಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಏಕೀಕರಣ.
  7. ವಿಂಗಡಣೆ, ಶ್ರೇಣೀಕರಣ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ವೇರ್‌ಹೌಸಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರವೇಶ.

ಯೋಜನೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ:

  1. ಈ ವಲಯದ 98 ಪ್ರತಿಶತ, ಸುಮಾರು 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ನೋಂದಾಯಿಸದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳು ಅಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿವೆ. ಈ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 68 ಪ್ರತಿಶತವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 80 ಪ್ರತಿಶತವು ಕುಟುಂಬ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಾಗಿವೆ.
  2. ಸಾಲದ ಪ್ರವೇಶದ ಕೊರತೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ, ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸರಣೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಈ ವಲಯವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ವಲಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ನಷ್ಟ ಕಡಿತ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ:

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ‘ಕಿರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಎಫ್‍ಎಂಇ) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ’ ಎಂದರು.

‘ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ, ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಇಲಾಖೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು’.

ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ ವಲಯಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಹಾಗೂ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮ, ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 728 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯುಳ್ಳ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಬೆಳೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

  1. ಬಾಗಲಕೋಟೆ – ಈರುಳ್ಳಿ
  2. ಬಳ್ಳಾರಿ – ಅಂಜೂರ
  3. ಬೆಳಗಾವಿ – ಕಬ್ಬು
  4. ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾ ಮಾಂತರ – ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮ
  5. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ – ಬೇಕರಿ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
  6. ಬೀದರ್ – ಶುಂಠಿ
  7. ಚಾಮರಾಜನಗರ – ಅರಶಿನ ಉತ್ಪನ್ನ
  8. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ – ಟೊಮ್ಯಾಟೋ
  9. ಧಾರವಾಡ – ಮಾವು
  10. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು – ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥ
  11. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ – ಕಡಲೆಕಾಯಿ
  12. ದಾವಣಗೆರೆ – ಸಿರಿಧಾನ್ಯ
  13. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ – ಮೀನು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮುದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನ
  14. ಗದಗ – ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
  15. ಕೊಡಗು – ಕಾಫಿ
  16. ಹಾಸನ – ತೆಂಗು
  17. ತುಮಕೂರು – ಕೊಬ್ಬರಿ ಉತ್ಪನ್ನ
  18. ಹಾವೇರಿ – ಮಾವು
  19. ಕಲಬುರಗಿ – ತೊಗರಿ
  20. ಕೋಲಾರ – ಟೊಮ್ಯಾಟೋ
  21. ಕೊಪ್ಪಳ – ಸೀಬೆ ಹಣ್ಣು
  22. ಮಂಡ್ಯ – ಕಬ್ಬು,
  23. ಮೈಸೂರು – ಬಾಳೆಹಣ್ಣು
  24. ರಾಯಚೂರು – ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
  25. ರಾಮನಗರ – ತೆಂಗು
  26. ಶಿವಮೊಗ್ಗ – ಪೈನಾಪಲ್
  27. ಶಿರಸಿ – ಜೇನು
  28. ಉಡುಪಿ – ಮೀನು ಸೇರಿ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
  29. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ – ಸಾಂಬಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳು
  30. ವಿಜಯಪುರ – ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು
  31. ಯಾದಗಿರಿ – ಕಡಲೆಕಾಯಿ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 3


 

ವಿಷಯಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನತಿ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಕಾರಿಡಾರ್:


(Green Energy Corridor -GEC)

ಸಂದರ್ಭ:

ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಮಿತಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ (Intra-State Transmission System – InSTS) ‘ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಕಾರಿಡಾರ್ (Green Energy Corridor -GEC) ನ 2ನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (INSTS) ಗಾಗಿ ‘ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆ’:

ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಕಾರಿಡಾರ್/ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ (GEC) ಯೋಜನೆಯು ಸೌರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತಹ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ‘ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ’ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

GEC-ಇಂಟ್ರಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (InSTS) ಯೋಜನೆ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು 2015-16 ರಲ್ಲಿ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳ ‘ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ‘ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ:

  1. ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಮೃದ್ಧ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ತಮಿಳುನಾಡು, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ) ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  2. ಈ ಹಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ 9700 ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಕಿಮೀ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು 22,600 ಮೆಗಾವೋಲ್ಟ್-ಆಂಪಿಯರ್ (MVA) ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  3. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಧನಸಹಾಯದಲ್ಲಿ 40% ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ, 20% ರಾಜ್ಯ ಇಕ್ವಿಟಿ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ KfW ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ 40% ಸಾಲದ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತ:

  1. ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  2. ಈ ಹಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 10,750 ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಕಿಮೀ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಲೈನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 27,500 ಮೆಗಾವೋಲ್ಟ್-ಆಂಪಿಯರ್ (MVA) ‘ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಸಬ್‌ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು 2025-26 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  3. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ಶೇ.33ರಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಭರಿಸಲಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್’ ಅಗತ್ಯ:

  1. ಈ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ನಾನ್-ಫಾಸಿಲ್ ಅಥವಾ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಇಂಧನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು’ 500GW ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೇಶದ 50% ಇಂಧನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯ ಏಕೀಕರಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
  2. ಈ ಯೋಜನೆಯು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 450 GW ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  3. ‘ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್’ (GEC) ದೇಶದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಇಂಗಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು (carbon footprint) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
  4. ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ನುರಿತ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯರಹಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
  5. GEC ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲವು ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
  6. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಾಲನ್ನು 40% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  7. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತವು ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP-26 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹವಾಮಾನ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

ವಿಷಯಗಳುಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಚೀತಾ ಮರುಪರಿಚಯ ಯೋಜನೆ:


(Cheetah reintroduction project)

ಸಂದರ್ಭ:

ಪ್ರಸ್ತುತ COVID-19 ನ ಮೂರನೇ ಅಲೆಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ಚಿತಾಗಳ (Cheetah) ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ (Kuno National Park) ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು 50 ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ನಡೆ ಏನು?

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ‘ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿತಾ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ’ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕಿನ ಪ್ರಭೇದದ 50 ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕು (Cheetah) ಗಳನ್ನು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವುದು.

  1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NTCA) 19 ನೇ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

 

ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆ’ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತರುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ:

  1. ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆ (Reintroduction) ಎಂದರೆ ಅದು ಬದುಕಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು.
  2. ‘ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳ ಮರುಪರಿಚಯಿಸುವಿಕೆ’ ಯು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
  3. ಚೀತಾ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋದ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ.
  4. ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ, ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಕಳೆದುಹೋದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.

 

ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು:

  1. ಚಿತಾ ( Acinonyx jubatus), ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕಿನ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಇದರ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ‘ಮಯೋಸೀನ್ ಯುಗ’ದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
  2. ಚಿತಾ (Cheetah) ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ವೇಗದ ಭೂ ಸಸ್ತನಿ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.
  3. ಇದನ್ನು IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ದುರ್ಬಲ’ (Vulnerable) ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
  4. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಈ ‘ಚುಕ್ಕೆ ಬೆಕ್ಕು’ 1947 ರಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿತು. ನಂತರ, 1952 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿತಾ ಪ್ರಭೇದವು ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
  5. IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯು ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚಿತಾವನ್ನು “ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ” ಪ್ರಭೇದ ವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ಏಕೈಕ ಜಾತಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾ ಮರು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:

ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ 260 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ‘ಚೀತಾ ಮರು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆ’ಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.

  1. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್-ಚಂಬಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಶಿಯೋಪುರ್’ ಮತ್ತು ‘ಮೊರೆನಾ’ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ‘ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ’ದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮರು-ಪರಿಚಯಿಸಲು ಭಾರತವು ಯೋಜಿಸಿದೆ.
  2. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ‘ಖಂಡಾಂತರ ಚಿರತೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಯೋಜನೆ’ ಯಾಗಿರಬಹುದು.

ಅವಸಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು:

  1. ಅಳಿವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಚಿರತೆಗಳ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
  2. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಿದೆ.
  3. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಚಿರತೆಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿಗೋಸ್ಕರ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ:

ಭಾರತದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಘರ್ಜನೆ:

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹುಲಿಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ 80ರಷ್ಟು ಭಾರತದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 2,967 ಹುಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ‘ಸ್ಟೇಟಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟೈಗರ್ಸ್: ಕೊ ಪ್ರಿಡೇಟರ್ಸ್ ಎಂಡ್‌ ಪ್ರೇ ಇನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ದಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಯಶಸ್ಸು ಅಭೂತ‍ಪೂರ್ವವಾದುದು. ಯಾಕೆಂದರೆ, 2006ರ ಹುಲಿಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 1,411. 2010 ಮತ್ತು 2014ರ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,706 ಮತ್ತು 2,226ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.

ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಹುಲಿಗಳ ಸಂತತಿ ವೃದ್ಧಿಯ ದರವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ. ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಇವೆ. ಹುಲಿ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ (ಟೈಗರ್‌ ಕಾರಿಡಾರ್‌) ಒತ್ತುವರಿ ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸುಂದರ್‌ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ 88 ಹುಲಿಗಳಿವೆ. ಇದು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಹುಲಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೀಮಿತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಿ ಹುಲಿಗಳು ಯೌವನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸಂಘರ್ಷ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಹುಲಿಯು ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ (ಹುಲಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು) ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ, ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಸಿಗದ ಹುಲಿಯು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆಯೂ ಹುಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಬೇಟೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಪುಷ್ಪಗಿರಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ತಲಕಾವೇರಿ, ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಬೆಟ್ಟ, ಸತ್ಯಮಂಗಳ, ವಯನಾಡ್‌, ನಾಗರಹೊಳೆ, ಮುದುಮಲೈ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನೀಲಗಿರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಲಯ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಾಡಿನ ವಿಸ್ತಾರ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡೆ ತಡೆ ಇಲ್ಲದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಒತ್ತುವರಿ, ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳು ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಹುಲಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಬಲಿಮೃಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕೂಡ ಹುಲಿಗಳ ಸಂತತಿ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಹುಲಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ನಿರಂತರವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಸುವುದು ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಭಾಗಿಯಾಗಿಸಬಹುದು. ಕಳ್ಳಬೇಟೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ:

ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. 2006ರ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರದ ಎರಡು ಗಣತಿಗಳು ನಡೆದಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಲಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ.

 

ಗಣತಿಗೆ ನೆರವಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:

  1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಜಗತ್ತಿನ ದೊಡ್ಡ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  2. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿರುವ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಪ್ರೊ. ಯಾದವೇಂದ್ರದೇವ್‌ ಜಾಲಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೊ. ಖಮರ್‌ ಖುರೇಷಿ ಅವರು, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಡೆದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
  3. ಈ ಇಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ‘ ಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಕೇಳೋಣ.
  4. 2006ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಈ ಹುಲಿಗಣತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 2019 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದು ಕೊನೆಯ ಗಣತಿ. ಈ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಗಳ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಗಣತಿಗಾಗಿಯೇ ‘ಎಂ– ಸ್ಟ್ರೈ ಪ್ಸ್‌’ ಎಂಬ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂ–ಸ್ಟ್ರೈಪ್ಸ್‌ ಎನ್ನುವುದು ‘ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಫಾರ್‌ ಟೈಗರ್ಸ್‌–ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್‌ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್‌‌ ಆಂಡ್‌ ಎಕೊಲಜಿ ಸ್ಟೇಟಸ್’ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ.
  5. ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಹುಲಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಣತಿ ವೇಳೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಜಿಪಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಯೊ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣತಿ ವೇಳೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮಾನವ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
  6. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್‌ ಡೇಟಾ ರೆಪೊಸಿಟರಿ ಆಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್‌ ಟೂಲ್‌ (ಕಾಟ್ರ್ಯಾಟ್‌) ಹುಲಿಗಳ ಮೈಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟೆಗಳ ಮಾದರಿ (ಸ್ಟ್ರೈಪ್‌ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್) ಮತ್ತು ಫೂಟ್‌ಪ್ರಿಂಟ್‌ (ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು) ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಮಹತ್ವ:

  1. 1973ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ ಟೈಗರ್‌’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.
  2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಎನ್‌ಟಿಸಿಎ) ಕೈಗೊಂಡ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ 16 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರುತ್ತಿದೆ.
  3. 1973ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 9 ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು 18,278 ಚದರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದವು. ಸದ್ಯ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50ಕ್ಕೆ ಏರಿದ್ದು, ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಕೂಡ 72,749 ಚದರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಏರಿದೆ.‌

ರಷ್ಯಾದ ಸೇಂಟ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ 2010ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ವಿಶ್ವ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶೃಂಗಸಭೆ’ಯಲ್ಲಿ 2022ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಡುತ್ತಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಹುಲಿಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಶೇ 80ರಷ್ಟು ಹುಲಿಗಳಿವೆ.

ಡಾ. ಯಾದವೇಂದ್ರದೇವ್‌ ಜಾಲಾ, ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್.

ಕಾಡುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯ. ಕಾಡುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹುಲಿಗಳು ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹುಲಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯಗಳು ಉಳಿಯಲಾರವು. ಹುಲಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕಾಡುಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ

-ಡಾ. ಖಮರ್‌ ಖುರೇಷಿ, ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್.

 

ಹುಲಿಹೆಜ್ಜೆ…

  1. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವರದಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2005ರಲ್ಲಿ ‘ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಪಡೆ’ (ಟೈಗರ್‌ ಟಾಸ್ಕ್‌ಫೋರ್ಸ್‌) ನೇಮಕ ಮಾಡಿತು.
  2. ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಎನ್‌ಟಿಸಿಎ) ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
  3. ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಬ್ಲ್ಯೂಐಐ) ಅಳವಡಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಅನ್ವಯ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯು ದೇಶದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ ನಡೆಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
  4. 2006 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹುಲಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಬಗ್ಗೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಿ ‘ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್‌ ಟೈಗರ್ಸ್‌, ಕೋ–ಪ್ರಿಡೇಟರ್ಸ್ ಆಂಡ್‌ ದೇರ್‌ ಹ್ಯಾಬಿಟೇಟ್‌’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.
  5. ಕನಿಷ್ಠ 500–600 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹುಲಿಗಳ ಗಣತಿ, ಸ್ಥಿತಿಗತಿ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2006ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ‘ಹುಲಿ ಗಣತಿ’ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2019ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದು ನಾಲ್ಕನೇ ಹುಲಿ ಗಣತಿ.

 


ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:


 ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಓಪನ್ ರಾಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ:

ಭಾರತದ ಮೊದಲ ‘ಓಪನ್ ರಾಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ’ ಅನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ 35 ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಅವಧಿಯು 3.3 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ 55 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನದು.

  1. ಈ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 175 ಕಿಮೀ ಆಳದವರೆಗಿನ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

ಆರ್ಟಿಕಲ್ 348 (1):

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 348(1) ವಿಧಿಯು ಸಂಸತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸದ ಹೊರತು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

  1. ಆರ್ಟಿಕಲ್ 348(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಈ ಷರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಅಂತಹ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೀಡಿದ ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಪು, ತೀರ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡುವ ತೀರ್ಪುಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕು.

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ ಕಾರಣ?

ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.

 


  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos