ಪರಿವಿಡಿ:
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 1:
1. ವೀರ ಸಾವರ್ಕರ್.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:
1. ಜಮ್ಮು&ಕಾಶ್ಮೀರದ ರೋಶನಿ ಕಾಯಿದೆ
2. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:
1. “ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ-ಮಾದರಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ (ACROSS)” ಯೋಜನೆ.
2. ಹೈಡ್ರೋಜನ್-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (HCNG).
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳು:
1. ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಂದ್ರ (IMAC).
2. ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ POWER ಯೋಜನೆ.
3. ಗಿರ್ನಾರ್ ಪರ್ವತ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 1
ವಿಷಯಗಳು: ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ- ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗಿನ- ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್:
ಸಂದರ್ಭ:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತ (CIC) ಉದಯ್ ಮಹೂರ್ಕರ್ ಅವರು ಹಿಂದುತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿ ಡಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ಯುಗವು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಭಾರತ ರತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಪ್ರಕರಣ?
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರ ‘ಉಲ್ಲೇಖ’ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ‘ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತ’ವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು.
- ಜಿನ್ನಾ ಅವರು ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಪರವಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
- ಜಿನ್ನಾ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು.
- ಜಿನ್ನಾ ರಾಜ್ಯದ ‘ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರ’ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪರವಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಈ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ‘ಕೇಂದ್ರ’ಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು.
- ಜಿನ್ನಾ ಅವರು ನಾಗರಿಕ/ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು.
ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ & ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಕುರಿತು:
- 1883 ರ ಮೇ 28 ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್ನ ಭಾಗೂರ್ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
- ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಸ್ವದೇಶಿ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ 1905 ರಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:
- ಅವರು ನಾಸ್ತಿಕತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರು ಗೋವಿನ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
- ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.
- ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರವರು ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು:
- ವಿನಾಯಕ ಸಾವರ್ಕರ್ ರವರು 1937 ರಿಂದ 1943 ರ ವರೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
- 1939 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಚಿವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧ್, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು NWFP (ವಾಯವ್ಯ ಗಡಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು) ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.
- ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು “ಅಭಿನವ್ ಭಾರತ್ ಸೊಸೈಟಿ” ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ಅವರು,ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಿಲಕರ ಸ್ವರಾಜ್ ಪಕ್ಷ ವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಚೋದನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿತು.
- ಅವರು ಫ್ರೀ ಇಂಡಿಯಾ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸೊಸೈಟಿಯು ಉತ್ಸವಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ವಿನಾಯಕ್ ದಾಮೋದರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ಹಾಗೂ ಗಣೇಶ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ರವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತರಲು ಯುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಮಿತ್ರಮೇಳ ವನ್ನು 1899 ರಲ್ಲಿ ನಾಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
- ಪುಸ್ತಕ- ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಇತಿಹಾಸ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವರ್ಕರ್ ಅವರು 1857 ರ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಗಳ (guerilla warfare tricks) ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಮೇಡಮ್ ಭಿಕಾಜಿ ಕಾಮಾ (Madam Bhikaji Cama) ಅವರು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು.
- ಅವರ ‘ಹಿಂದುತ್ವ’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. 1937 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಭಾ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
- ಮಾರ್ಲೆ-ಮಿಂಟೋ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 2
ವಿಷಯಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
ಜಮ್ಮು&ಕಾಶ್ಮೀರದ ರೋಶನಿ ಕಾಯಿದೆ
(What is J&K’s Roshni Act?)
ಸಂದರ್ಭ:
ರೋಶನಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಸರ್ಕಾರವು ಇದೀಗ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಕಸರತ್ತು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
‘ರೋಶನಿ ಕಾಯಿದೆ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ‘ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭೂಮಿ (ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದವರಿಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವುದು) ಕಾಯಿದೆ (Jammu and Kashmir States Land (vesting of ownership to the occupants) Act), ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೆ ಅಸಿಂಧು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನವೆಂಬರ್ 1, 2020 ರಂದು, ‘ರೋಶನಿ ಕಾಯಿದೆ, 2001’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಆಡಳಿತವು ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಕೊಂಡಿರುವವರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ರೋಶಿನಿ ಕಾಯಿದೆ ಬಗ್ಗೆ:
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಅನಧಿಕೃತ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.
ಸರ್ಕಾರವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಕಾಯಿದೆಯು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿದೆ.
- ಹೀಗೆ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾಯಿದೆಗೆ ‘ರೋಶ್ನಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಜತೆಗೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರವು, ಉಚಿತವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಿದೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಕನಲ್ ಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಕೇವಲ 100 ರೂ.ವಿಧಿಸಿದೆ.
ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ‘ರದ್ದತಿ’ಗೆ ಕಾರಣಗಳು:
- 2009 ರಲ್ಲಿ, ರೋಶನಿ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿತೂರಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯ ವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
- 2014ರಲ್ಲಿ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಮತ್ತು ಆಡಿಟರ್ ಜನರಲ್ (CAG) ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ 2007ರಿಂದ 2013ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಭೂಮಿ ಹಸ್ತಾಂತರದಿಂದ 25 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಆದಾಯದ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ 76 ಕೋಟಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕಾನೂನಿನ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.
- ವರದಿಯಲ್ಲಿ,ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ‘ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ’ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮನಸೋಇಚ್ಛೆ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಅಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ವಿಷಯಗಳು: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ನ್ಯಾನೊ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ:
(Central bank digital currency (CBDC)
ಸಂದರ್ಭ:
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ‘ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ’ (Central bank digital currency CBDC) ಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಲು ಅನುಷ್ಠಾನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ CBDC ಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ;
- ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಫಿಟ್-ಫಾರ್-ಪರ್ಪಸ್’ (‘Fit-for-Purpose’ Money) ಹಣವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ-ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಮಾಡಲಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (CBDC) ಪಾವತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು, ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ವಿದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತ ರವಾನೆಗಾಗಿ ಹಣ ಪಾವತಿಗಳು CBDC ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ‘ಸಿಬಿಡಿಸಿ’ಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು.
- ‘ಸಿಬಿಡಿಸಿ’ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ’ ಪಾವತಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ‘ಒದಗಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, CBDC ಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು, ‘ಆಫ್ಲೈನ್ ಪಾವತಿ’ಗಳನ್ನು ಸಹ ಅದರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
- CBDC ನೆರವಿನಿಂದ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಸೂಕ್ಷ್ಮ,ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮ’ (MSMEs) ಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
CBDC ಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ:
- ಅಧಿಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಯಾವುದೇ ಅಂತರ-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾವತಿ ಇಲ್ಲದೆ ‘ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು’ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕರೆನ್ಸಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಭಾರತದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರೆನ್ಸಿ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ (CBDC) ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ – ಇದರ ಮೂಲಕ, ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಗದು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಿಬಿಡಿಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು, ಸಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ‘ಅಂತರ-ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಸಾಹತು’ / ‘ಅಂತರ-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ’ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
CBDC ಅಥವಾ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ’ ಎಂದರೇನು?
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ (CBDC), ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ,ಒಂದು ದೇಶದ ಫಿಯಟ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪವಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿ ಅಥವಾ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಟಂಕಿಸುವ ಬದಲು, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟೋಕನ್ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಟೋಕನ್ ಮೌಲ್ಯವು ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಸಿ ಗರ್ಗ್ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು (2019):
- ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ, ಮಾಲೀಕತ್ವ, ವಹಿವಾಟು ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾದರೂ ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕು.
- ಸಮಿತಿಯಿಂದ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ವಹಿವಾಟು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಒಂದರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
- ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಗಳಿಸಿದ ಬೊಕ್ಕಸ ಅಥವಾ ಲಾಭದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚೋ ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವಿತ್ತೀಯ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಮಿತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.
- ಆದರೆ, ‘ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ’ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಮಿತಿಯು ಸಲಹೆ ನೀಡಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು:
- ಸಂಭಾವ್ಯ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆ.
- ಜನರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಕೊರತೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸವಾಲುಗಳು ಸಹ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
- ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನು ಅಥವಾ ಅವಳು ಆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 3
ವಿಷಯಗಳು: ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
“ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ-ಮಾದರಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ (ACROSS)” ಯೋಜನೆ:
(“Atmosphere & Climate Research-Modelling Observing Systems & Services (ACROSS)” scheme)
ಸಂದರ್ಭ:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಮಿತಿಯು ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆ-ಮಾದರಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ (Atmosphere & Climate Research-Modelling Observing Systems & Services -ACROSS)” ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಲು ತನ್ನ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಏನು ಲಾಭ?
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹವಾಮಾನ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಾಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
- ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮಾಹಿತಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಅದರ ವಿತರಣೆಯವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು,ಲಭ್ಯವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
“ACROSS” scheme: ಯೋಜನೆ:
- ACROSS ಯೋಜನೆ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoES) ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
- ಇದು ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ ಸೇವೆಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳಾದ, ಚಂಡಮಾರುತ, ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ತೀವೃತೆ , ಗುಡುಗು ಸಿಡಿಲಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶಗಳನ್ನು “ACROSS” ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುಷ್ಠಾನ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗುರಿಗಳು:
ಅಕ್ರಾಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಂಟು ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಎಂಟು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
- ಪೋಲಾರಿಮೆಟ್ರಿಕ್ ಡಾಪ್ಲರ್ ಹವಾಮಾನ ರೆಡಾರ್ (DWRs) ನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ.
- ಮುನ್ಸೂಚನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನವೀಕರಣ.
- ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಗಳ ಉನ್ನತೀಕರಣ.
- ವಾತಾವರಣದ ಅವಲೋಕನ ಜಾಲ
- ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣದ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್.
- ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಿಷನ್ III
- ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕನ್ವೆಕ್ಷನ್, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ (MC4)
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (HPCS).
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸುಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ, ವಾಯುಗುಣ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಇದು ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಆ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹವಾಮಾನ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಿಗುವಂತಾಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ICAR ನ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು,ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಸಭೆಗಳಂತಹ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ.
ಅನುಷ್ಠಾನ:
ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD), ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (NCMRWF), ಭಾರತೀಯ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IITM) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ (INCOIS) ನಂತಹ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoES) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಥವಾ
ಭಾರತ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD), ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಮೆಟಿಯಾಲಜಿ (IITM), ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (NCMRWF) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ (INCOIS) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoES) ದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಷಯಗಳು: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ – ಇಂಧನ.
ಹೈಡ್ರೋಜನ್-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (HCNG):
(Hydrogen-enriched compressed natural gas (HCNG)
ಸಂದರ್ಭ:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮಿಷನ್’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, “ಹೈಡ್ರೋಜನ್-ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ” (Hydrogen-enriched compressed natural gas: H-CNG) ದ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೀನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್’ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ (BIS) ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಎನ್ರಿಚ್ಡ್ ಕಂಪ್ರೆಸ್ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್’ (H-CNG) ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು (IS 17314:2019) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
H-CNG ಎಂದರೇನು?
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನ್ನು ‘ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ’ (CNG) ನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಅನಿಲವನ್ನು ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಶ್ರಿತ CNG’ (HCNG) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇದನ್ನು ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್, ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಪೇನ್ (C3H8)/LPG ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರ ದಹನವು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಅನಿಲಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
HCNG ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಶ್ರಿತ CNG (HCNG) ಇಂಗಾಲದ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ (CO) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು 70% ವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಇಂಧನದಲ್ಲಿ 5% ವರೆಗೆ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
- ಭವಿಷ್ಯದ ‘ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ’ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
- ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (NO) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ಗಳನ್ನು ಮಾಪನಾಂಕ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಇಂಜಿನ್ಗಳನ್ನು ಎಚ್ಸಿಎನ್ಜಿ ಚಾಲಿತವಾಗಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಮಾರ್ಪಾಡು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
- ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಇಂಧನ.
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ರೇಟಿಂಗ್ನಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
HCNG ಬಳಸುವಲ್ಲಿನ ಅನನುಕೂಲಗಳು:
- ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ H2/NG (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ) ಅನುಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
- ಎಚ್ಸಿಎನ್ಜಿ ತಯಾರಿಸಲು ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
- ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲದ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೆಚ್ಚವು ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ’ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದ್ದರಿಂದ, HCNG ಯ ವೆಚ್ಚವು CNG ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:
ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಂದ್ರ (IMAC):
ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೇಂದ್ರ (Information Management and Analysis Centre – IMAC) ವು ಸಾಗರ ದತ್ತಾಂಶ ಸಮ್ಮಿಳನಕ್ಕೆ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.
- 26/11ರ ಮುಂಬೈ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- 2012 ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
- 2014 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಗುರುಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿದೆ.
- ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಮಾಂಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (NC3I) ಗಾಗಿ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
- ನೌಕಾಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಯ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೇಶದ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್/ಕರಾವಳಿ ಕಾವಲು ಪಡೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ POWER ಯೋಜನೆ:
“ಪವರ್”ಎಂದರೆ, ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು (POWER- Promoting Opportunities for Women in Exploratory Research) ಆಗಿದೆ.
- ಇದು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ & ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಧನಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
- ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ (DST) ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (SERB)ಯು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
- ಪವರ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: (1) SERB-ಪವರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ); (2) SERB- ಪವರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಗ್ರಾಂಟ್ (ಸಂಶೋಧನಾ ಅನುದಾನ).
ಗಿರ್ನಾರ್ ಪರ್ವತ:
ಭಗವಾನ್ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು.
- ಇದು ಜೈನ ಧರ್ಮದ 22 ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಭಗವಾನ್ ನೇಮಿನಾಥರು ಸಹ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
- ಈ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಗುಜರಾತ್ನ ಜುನಾಗಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುನಾಗಢ್ ಬಳಿ ಇದೆ.
