ಪರಿವಿಡಿ:
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:
1. ಏನದು ಮಾಸ್ಕಿರಿಕ್ಸ್? WHO ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆ.
2. ಇಂಟರ್ ಪೋಲ್.
3. ಯುಎನ್ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರು.
4. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (AB PM-JAY).
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:
1. 2021 ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು?
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:
1. ಭಾರತದ ಹೊಸ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸಡದಲ್ಲಿ 4ನೆಯದು.
2. ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಅಲ್ಲದ ಗಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
3. ಲೋಕೋಪಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ
4. ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 2
ವಿಷಯಗಳು: ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ / ಸೇವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
ಏನದು ಮಾಸ್ಕಿರಿಕ್ಸ್? WHO ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆ:
(What is Mosquirix, the first malaria vaccine to get the WHO’s backing?)
ಸಂದರ್ಭ:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, RTS, S/ASO1 (RTS.S) ಹೆಸರಿನ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮಲೇರಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
ಈ ಲಸಿಕೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೆಸರು ‘ಮಾಸ್ಕ್ವಿರಿಕ್ಸ್’. ಇದು ಈವರೆಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾದ ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಲಸಿಕೆ ಯಾಗಿದೆ, ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ತೀವ್ರ ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಚಿಕ್ಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮಾಸ್ಕಿರಿಕ್ಸ್ ಎಂದರೇನು?
- ಮಾಸ್ಕಿರಿಕ್ಸ್ ಲಸಿಕೆಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ ಮಲೇರಿಯಾ ಪರಾವಲಂಬಿ ಫಾಲ್ಸಿಪ್ಯಾರಮ್ (Plasmodium falciparum) ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.
- ಈ ಲಸಿಕೆ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೂರು ದೇಶಗಳು -ಘಾನಾ, ಕೀನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲಾವಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಲೇರಿಯಾ ಕುರಿತು:
- ಮಲೇರಿಯಾ ಒಂದು ಪರಾವಲಂಬಿ ರೋಗ. ಮಲೇರಿಯಾ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸೊಳ್ಳೆಗೆ ಸೋಂಕು ತರುತ್ತವೆ.
- ಸೋಂಕುಗಳು: ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಮಲೇರಿಯಾ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ ಸ್ಪೊರೊಜೊಯಿಟ್ಗಳನ್ನು (sporozoites) ಮಾನವನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ.
ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಮಲೇರಿಯಾ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸುತ್ತವೆ:
ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ ಫಾಲ್ಸಿಪಾರಮ್ (Plasmodium falciparum), ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ವೈವಾಕ್ಸ್ (P.vivax) , ಪಿ. ಓವಲೆ (P. Ovale), ಮತ್ತು ಪಿ. ಮಲೇರಿಯಾ (P. Malariae), ಅದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಮಕಾಕ್ ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸೋಂಕನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಸೋಂಕು ತರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಲೇರಿಯಾ ಹರಡುತ್ತದೆ. (“zoonotic” malaria).
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಲೇರಿಯಾ ಹೊರೆ:
- ಮಲೇರಿಯಾದ ಔಟ್ ಬ್ರೆಕ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಮಲೇರಿಯಾದ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶಗಳಾದ ನೈಜೀರಿಯಾ, ಕಾಂಗೋ, ಟಾಂಜಾನಿಯಾ, ಮೊಜಾಂಬಿಕ್, ನೈಜರ್ ಮತ್ತು ಬುರ್ಕಿನಾ ಫಾಸೊ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.
- WHO ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈಗಲೂ ಸಹ, ಈ ರೋಗವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ.
- ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಗುಂಪು 5 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು; 2019 ರಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಮಲೇರಿಯಾ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ, 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು 67% (274,000) ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
- 2019 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 5.6 ದಶಲಕ್ಷ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ, 2020 ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 20 ಮಿಲಿಯನ್.
ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದ ದೇಶಗಳು:
- ಕನಿಷ್ಠ 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಲೇರಿಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಲ್ಲದ ದೇಶಗಳು ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್ಒ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.
- ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, 11 ದೇಶಗಳನ್ನು ಮಲೇರಿಯಾ ಮುಕ್ತ ಎಂದು WHO ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ:
- ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (2007), ಮೊರಾಕೊ (2010), ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ (2010), ಅರ್ಮೇನಿಯಾ (2011), ಶ್ರೀಲಂಕಾ (2016), ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ (2016), ಪರಾಗ್ವೆ (2018), ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ (2018), ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ (2019), ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ( 2019)), ಮತ್ತು ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ (2021).
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು:
ಇತ್ತೀಚಿನ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರೋಗನಿರೋಧಕತೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಸಿಕೆ ಕೇವಲ 30 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾದ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಮಲೇರಿಯಾ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಲಸಿಕೆಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಮರ್ಥ ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು:
- ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪರಾವಲಂಬಿಯ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ. ಈ ಪರಾವಲಂಬಿಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಆತಿಥೇಯ ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೇ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಪರಾವಲಂಬಿಗಳು ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಾನವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ.
- ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ.
- ಮಲೇರಿಯಾ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಲಸಿಕೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶ.
ಇಂಟರ್ ಪೋಲ್:
(Interpol)
ಸಂದರ್ಭ:
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ (Interpol) ಜನರು ತಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳು, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಮುಖ ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಒಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಿಂದ 22 ರವರೆಗೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಭಿಯಾನದ ಉದ್ದೇಶ:
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೂರಸ್ಥ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅಭಿಯಾನವು ‘ransomware’, ಆನ್ಲೈನ್ ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಇಮೇಲ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಫಿಶಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಎಂದರೇನು?
- ಇಂಟರ್ ಪೋಲ್ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧಗಳ ಪೋಲಿಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾಗಿದೆ, (International Criminal Police Organisation, or Interpol) ಅಥವಾ ಇದೊಂದು 194 ಸದಸ್ಯರ ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
- ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಲಿಯಾನ್ (Lyon) ನಲ್ಲಿದೆ.
- ಇದನ್ನು,1923 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯೋಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1956 ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
- ಭಾರತವು 1949 ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿತು ಮತ್ತು ಇದರ ಹಳೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಘೋಷಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಪೊಲೀಸ್ ಗುರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಗಡಿಗಳ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸೈಬರ್ಪೇಸ್ ಒದಗಿಸುವುದು, ಅಕ್ರಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಮಗ್ರತೆ / ಏಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ ಎಂದರೇನು?
- ಇದು ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಇದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮತ್ತು ನೀತಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಇಂಟರ್ ಪೋಲ್ ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರವರ ದೇಶಗಳ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
- ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯು, “ಅಧಿವೇಶನಗಳ ನಡುವೆ ಇಂಟರ್ ಪೋಲ್ ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.”
ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶ.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರು:
(UN peacekeepers)
ಸಂದರ್ಭ:
ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಮಿಷನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಒಟ್ಟು 836 ಸೈನಿಕರಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಯುವ / ನವೀನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪದಕ’ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ನಲ್ಲಿ 73 ದೇಶಗಳ ನಾಗರಿಕರು, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಿಷನ್ (United Nations Mission in South Sudan – UNMISS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಮಾನವೀಯ ನೆರವಿನ ವಿತರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಂಡ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
‘ಶಾಂತಿ ಪಾಲನೆ’ ಎಂದರೇನು? ಅದರ ಮಹತ್ವ:
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನೆ ಎನ್ನುವುದು ‘ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇಲಾಖೆ’ ಮತ್ತು ‘ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬೆಂಬಲ ಇಲಾಖೆ’ ಗಳ ಜಂಟಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ‘ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಮಿಷನ್’ ಅನ್ನು ‘ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು’ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
- ಯುಎನ್ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಧನಸಹಾಯವು ಎಲ್ಲಾ ಯುಎನ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಶಾಂತಿ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ನಿಗದಿತ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಸಂರಚನೆ:
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರು (ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬೆರೆಟ್ ಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪಡೆಯನ್ನು ಬ್ಲೂ ಬೆರೆಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಬ್ಲೂ ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಇದು ಸೈನಿಕರು, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
- ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶಾಂತಿಪಾಲಕರಿಗೆ / ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಪಡೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
- ಶಾಂತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಾಗರಿಕ ನೌಕರರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮೂಲ ತತ್ವಗಳಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
- ಪಕ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ.
- ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ.
- ಜನಾದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದು.
ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ:
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಮಿಷನ್ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ, ಸೆಕ್ರೆಟರಿಯೇಟ್, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
- ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ದೇಶಗಳ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಷಯಗಳು: ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ / ಸೇವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು.
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ. (PM-JAY):
(Ayushman Bharat Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana (AB-PMJAY)
ಸಂದರ್ಭ:
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (AB-PMJAY) ಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NHA) ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ (HBP 2.2):
- PM-JAY ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಗಳ ದರಗಳನ್ನು ಶೇಕಡಾ 20 ರಿಂದ 400% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸುಮಾರು 400 ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ದರಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಶಿಲೀಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana) ಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (PM-JAY), ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ / ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದಿದೆ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಅರ್ಹ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 10.74 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ ಮತ್ತು ಅಸಹಾಯಕ ಕುಟುಂಬಗಳು (ಅಂದಾಜು 50 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು) ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ ನಗದು ರಹಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NHA) ದೇಶಾದ್ಯಂತ AB-PMJAY ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಹತೆ:
- ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಾಗ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರ, ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಾಗ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೇ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ 3 ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ನಂತರದ 15 ದಿನಗಳವರೆಗಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಇದೊಂದು ಸರಳ-ಸುಲಭ (ಪೋರ್ಟಬಲ್), ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಔಷಧಗಳ ಸರಬರಾಜು, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸೇವೆಗಳು, ವೈದ್ಯರ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಕೊಠಡಿ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರ ಶುಲ್ಕಗಳು, ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೊಠಡಿ (OT ) ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಘಟಕಗಳ (ICU) ಶುಲ್ಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸರಿಸುಮಾರು 1,393 ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ನೀಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ:
- ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (PM-JAY) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
- PM-JAY ಅನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಶಿಶು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಐವಿ / ಏಡ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು,ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನುಭವ ವೇದ್ಯವಾಗಿದೆ.
- PM-JAY ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು 54% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು 10% ರಷ್ಟು ಕುಸಿತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 3
ವಿಷಯಗಳು: ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ- ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನ್ವಯಗಳು ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ಸಾಧನೆಗಳು; ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೇಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು.
2021 ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ:
ಸಂದರ್ಭ:
2021ನೇ ಸಾಲಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಲಿಸ್ಟ್ (Benjamin List) ಹಾಗೂ ಡೇವಿಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ಮಿಲನ್ (David W.C. MacMillan) ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
- ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲಿತ ಆರ್ಗನೊಕ್ಯಾಟಲೀಸಿಸ್’ (asymmetric organocatalysis) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಯು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧನೆ ಎಂದರೇನು?
ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು (catalyst) ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದೆ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿವೆ.
ವೇಗವರ್ಧನೆಯು (Catalysis) ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ‘ವೇಗವರ್ಧಕ’ವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ.
2021 ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಕೊಡುಗೆ- ಅಸಮ್ಮಿತ ಆರ್ಗನೊಕಟಾಲಿಸಿಸ್:
2000 ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಡಾ. ಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ಮ್ಯಾಕ್ ಮಿಲನ್, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ, ‘ಅಸಮ್ಮಿತ ಆರ್ಗನೊಕಟಾಲಿಸಿಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರನೇ ವಿಧದ ವೇಗವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೊಸ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನವು ‘ನಿರ್ದಿಷ್ಟ’ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ:
- ‘ಆರ್ಗನೊಕಾಟಲಿಸ್ಟ್’ (Organocatalysts) ಗಳ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮಧ್ಯಂತರ ಅಣುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ತಲಾಧಾರದ ಅಣುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕಾರಕ ಅಣುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ
- ಆರ್ಗನೊಕ್ಯಾಟಲಿಸ್ಟ್ಗಳು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಅಣುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮಧ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅದು ತಲಾಧಾರದ ಅಣುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ವೇಗವರ್ಧಕ, ಒಂದು ಕೈರಲ್ (Chiral) ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಲಾಧಾರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ, ಮಧ್ಯಂತರ ಅಣುಗಳ ಯಾವ ಭಾಗವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಆರ್ಗನೊಕಟಾಲಿಸಿಸ್ನ ಅನ್ವಯಗಳು:
ಆರ್ಗನೊಕಾಟಲಿಸ್ಟ್ಗಳು ಔಷಧೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
- ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸುವ ಪ್ಯಾರೊಕ್ಸೆಟೈನ್ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಸೋಂಕು ಔಷಧಿಯಾದ ‘ಒಸೆಲ್ಟಾಮಿವಿರ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
ವಿಷಯಗಳು: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಇಂಧನ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು?
( coal crisis in India)
ಸಂದರ್ಭ:
ಭಾರತವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲಿನ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಭಾರತವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಮದುದಾರ, ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ?
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು-ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಿತಿ “ಟಚ್-ಅಂಡ್-ಗೋ” ಅಥವಾ “ಉಪಭೋಗ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಾಯ”ದ ರೀತಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂದಿನ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ “ಅಹಿತಕರ” ವಾಗಿರಬಹುದು.
- ಭಾರತದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಧನವನ್ನು ಪೂರೈಸಬಲ್ಲವು.
- ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ 135 ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ದಾಸ್ತಾನು ಕೇವಲ 4 ದಿನಗಳ ಸರಾಸರಿ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಮೂಲದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪಾಲು 70% ರಷ್ಟಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು:
- ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮಳೆಗಾಲದ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.
- ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ:
- ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು.
- ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
- ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ನಡೆ?
- ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ‘ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಮತ್ತು ‘NTPC ಲಿಮಿಟೆಡ್’ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
- ‘ಪೂರೈಕೆ’ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸಿನ ವೆಚ್ಚದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಆಮದುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:
- ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ 50 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳು “ತೊಳೆದ” ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉದಾರೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ‘ನಿಗದಿತ ವೆಚ್ಚ’ದ ಬದಲು ‘ಆದಾಯದ ಹಂಚಿಕೆ’ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
- ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅನಿಲೀಕರಣ/ದ್ರವೀಕರಣವನ್ನು ಆದಾಯದ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮೂಲಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಕೋಲ್ ಬೆಡ್ ಮೀಥೇನ್ (CBM) ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು:
- ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ 55% ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಂಪರೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
- ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ ಸುಮಾರು 700% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ ಸುಮಾರು 350 ಕೆಜಿ/ವರ್ಷ, ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
- ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನದ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
- ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಸೀಮಿತ ಮೀಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಭಾರತದ ಶಕ್ತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:
ಭಾರತದ ಹೊಸ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸಡದಲ್ಲಿ 4ನೆಯದು:
‘ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ’ ಮತ್ತು ‘ತಮೋರ್ ಪಿಂಗ್ಲಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ ವನ್ನು ‘ಹುಲಿ ಮೀಸಲು’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಛತ್ತೀಸ್ಗಡ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
- ಈ ಹೊಸ ‘ಹುಲಿ ಮೀಸಲು’ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.
- ಉದಂತಿ-ಸೀತಾನದಿ, ಅಚಾನಕ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾವತಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಂತರ ಇದು ಛತ್ತೀಸ್ಗಡದ ನಾಲ್ಕನೇ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
- ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ, ‘ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ’ ವು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಚಿರತೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.
ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ರಚನೆ ಹೇಗೆ?
- ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯಿದೆ, 1972 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 38V (1) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಹುಲಿ ಮೀಸಲು’ /ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು NTCA ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು,‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ (NTCA) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ’ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಬೇಕು.
ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಮತ್ತು ನಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಗಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಮೈನ್ಸ್: ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಮೈನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಈ ಗಣಿಗಳ ಒಡೆತನವನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಥವಾ ಖನಿಜಗಳು ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯ ವಿಶೇಷ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಈ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಥವಾ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಹೊರಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ, ಕೆಲವು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ನಾನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಗಣಿಗಳು:ಈ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1957 ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಗಣಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ‘ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆ’ಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ. ಇವು ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಗಣಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ, ಈ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2021 ರ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣ?
ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗಣಿಗಳನ್ನು “ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಮೈನ್ಸ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಈ ಗಣಿಗಳಿಗೆ, ಅವುಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 50% ಅನ್ನು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 1960 ರ ಖನಿಜ ರಿಯಾಯಿತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಲೋಕೋಪಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆ:
(Scheme for ‘Good Samaritan’)
‘ಉತ್ತಮ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ’ಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ:
- ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಬಲಿಯಾಗುವ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸುವರ್ಣ ಸಮಯದೊಳಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಂತಹ ಲೋಕೋಪಕಾರಿಗಳಿಗೆ ₹5000 ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
- ಪ್ರತಿ ‘ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿ’ಗೆ ಪ್ರಶಂಸಾಪತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 5 ಬಾರಿ ಬಹುಮಾನ ನೀಡಬಹುದು.
- ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಅರ್ಹವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
- ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಿತಿಯು ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಿತಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವರ್ಷ 10 ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
- ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ರೂ 1,00,000/-ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ:
- ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ನೈನಿತಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ರಾಮಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ‘ಪಟ್ಲಿ ಡನ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು’ (Patli Dun valley) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
- ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು 1936 ರಲ್ಲಿ ಹೈಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- ಇದರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ ‘ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್’ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
- ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ. 1973 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣ?
ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ಚೌಬೆ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ರಾಮಗಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos
