Print Friendly, PDF & Email

[ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ] ದಿನಾಂಕ – 15ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ 2021

 

ಪರಿವಿಡಿ :

 ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 1:

1. ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:

1. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ (RCEP) ಒಪ್ಪಂದ.

2. S -400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ.

3. ಅಮೇರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲಿರುವ ನ್ಯಾಟೋ ಪಡೆಗಳು.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:

 1. ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ.

2. ಮೆಟ್ಟೂರು-ಸರಬಂಗಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ.

 

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:

1. ಏನಿದು ಮಂಕಿಡಾಕ್ಟೈಲ್?

2. ಟಿಕಾ ಉತ್ಸಾವ ಎಂದರೇನು?

3. ರೈಸಿನಾ ಸಂವಾದ.

4. ಕಿರಿದಾದ-ರೇಖೆಯ ಸೆಫರ್ಟ್ 1 (NLS 1) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ.

5. ಮಾನಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 1


 

ವಿಷಯಗಳು: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ – ಅದರ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಮುಖ  ಕೊಡುಗೆಗಳು.

ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ:


(Jallianwala Bagh massacre)

ಸಂದರ್ಭ:

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾಗದ ಜಲಿಯನ್​ ವಾಲಾಬಾಗ್​ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಡೆದು 102 ವರ್ಷಗಳು ಸಂದಿವೆ. 102 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ 1919ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 13ರಂದು ಪಂಜಾಬ್​ನ ಅಮೃತಸರದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಗೆ ನೂರಾರು ಅಮಾಯಕ ನಿರಾಯುಧ ಭಾರತೀಯರು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್  ಘಟನೆಯ ಕುರಿತು:

  • ಅಂದು ಬೈಸಾಖಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ, ಅಮೃತಸರದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರಾದ ಸತ್ಯ ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಸೈಫುದ್ದೀನ್ ಕಿಚ್ಲೆವ್ ಅವರ ಬಂಧನವನ್ನು, ಮತ್ತು 1919ರ ಮಾರ್ಚ್ 10 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಂಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ರೌಲಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು (implementation of the Rowlatt Act) ವಿರೋಧಿಸಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ಆ ದಿನ ಸಭೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
  • ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸೇರಿದ್ದ ಜನಸಮೂಹವು ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಗೇಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಎಂಬ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿದ್ದರು. ಸಭೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್-ಜನರಲ್ ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹ್ಯಾರಿ ಡೈಯರ್,(Brigadier-General Reginald Edward Harry Dyer) ಅವರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕರೆತಂದ 90 ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಭೆ ಸೇರಿದ್ದ ಜನಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಪಾರಾಗುವ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರೆ, ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಉದ್ಯಾನದ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಬಾವಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು.

ಈ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪರಿಣಾಮಗಳು:

  • ಈ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ನಂತರ ಅಮೃತಸರದ ಕಟುಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರಲ್ ಡೈಯರ್ ನನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಆತನನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ ಗೆ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
  • ಈ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಪ್ರತಿಭಟನಾರ್ಥವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನೀಡಿದ್ದ ಪದಕಗಳಾದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೈಟ್ ಹುಡ್ (ಸರ್) ಮತ್ತು ಕೈಸರ್-ಎ-ಹಿಂದ್ ಪದಕಗಳನ್ನು ಹಿಂದುರಿಗಿಸಿದರು.
  • 1922 ರಲ್ಲಿ ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೌಲೆಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.
  • ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜನರಿಗೆ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 1951ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಿದೆ. ಘಟನೆಯ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾದ್-ಇ-ಜಲಿಯನ್’ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಕುರುಹು:

ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಅಖಂಡ ಭಾರತವೇ ಸಿಡಿದೆದ್ದಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಕೂಡ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ನಾಡಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇನಾನಿಗಳು 1938ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 8–9 ಮತ್ತು 10ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದು ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಳವಳಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 25ರಂದು ವಿದುರಾಶ್ವತ್ಥದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಮೂಲಕ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಜನರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂವತ್ತೆರಡು ದೇಶಪ್ರೇಮಿಗಳ ಮಾರಣಹೋಮ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಿಯನ್‌ ವಾಲಾಬಾಗ್‌’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಬೇವು–ಬೆಲ್ಲದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ ಎಂಬ ಲೋಕರೂಢಿಯ ಮಾತು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬೆಲ್ಲದ ಸವಿ ಚಪ್ಪರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಪಟ್ಟು ಇಳಿಹೊತ್ತಿಗೆ ನಡೆದುಹೋದ ಮಾರಣಹೋಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಯದಷ್ಟು ಬೇವಿನ ಕಹಿಯನ್ನು ಉಣಬಡಿಸಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿನ ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಿಗ್ಗಿನ ದಿನವೇ ಅದರ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೋಕುಳಿ ಚೆಲ್ಲಿ ನರಹತ್ಯೆಯ ಕರಾಳ ಕಹಿ ನೆನಪು ಅನುಗಾಲ ಇಣುಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 2


 

ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (RCEP) ಒಪ್ಪಂದ:


(Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP) pact)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸಿಂಗಾಪುರದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ವಿವಿಯನ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ’ (RCEP) ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ‘ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ’ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ‘ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ’ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ  ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿತ್ತು’.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ (RCEP) ಭಾರತದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ:

  • ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಅಂತರ್ಗತ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ‘ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು’ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಇಂತಹ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ‘ಗಂಭೀರ ಕಾಳಜಿಯ’ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ.

ಏನಿದು RCEP?

2019 ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಒಪ್ಪಂದ (RCEP)ಕ್ಕೆ ಭಾರತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ವಲಯದ ಹದಿನೈದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (RCEP) ಒಪ್ಪಂದವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಎಂಬ 5 ಪಾಲುದಾರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ (ASIAN) ನ 10 ದೇಶಗಳಾದ ಸಿಂಗಪುರ್, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯಟ್ನಾಂ, ಕ್ಯಾಂಬೋಡಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ, ಮಲೇಶಿಯಾ, ಬ್ರುನಿ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಈ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ  ಮತ್ತು  ಭಾರತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ಒಪ್ಪಂದವು 2020 ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

RCEP ಯ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳು:

  • ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಈ ವಲಯದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದೆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.
  • ಒಪ್ಪಂದವು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಭಾರತ ಏಕೆ RCEP ಗೆ ಸೇರಲಿಲ್ಲ?

  • ಭಾರತವು ‘ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ’ದಿಂದ (ಆರ್‌ಸಿಇಪಿ) ದೂರ ಸರಿಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೀನಾ ದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಅಗ್ಗದ ಸರಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆತಂಕವಿದೆ. ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸಮತೋಲನ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ.
  • ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಸಮರ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. RCEPಯಂತಹ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಈಗ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ವಸ್ತುಗಳು ಪಾರಮ್ಯ ಮೆರೆದಿವೆ. ಇನ್ನು ಆಮದು ಸುಂಕ ರದ್ದು ಮಾಡಿದರಂತೂ ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್‌, ಸಿಂಗಪುರ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳ ವಸ್ತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದಂಡಿಯಾಗಿ ದೊರಕಲಿವೆ.
  • ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ.
  • ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಇರುವುದರಿಂದ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್‌ ಸೂಚಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್‌ಶಿಪ್‌ನಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಹೊರಬಂದದ್ದು ಕೂಡ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳು.

S -400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ:


(India, Russia committed to S-400 deal)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಎಸ್ -400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಎರಡು ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ರಷ್ಯಾ ರಾಯಭಾರಿ ನಿಕೊಲಾಯ್ ಕುಡಾಶೇವ್ (Nikolai Kudashev) ಅವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಸ್ -400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವರ್ಷಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪೂರೈಸಲು ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ರಷ್ಯಾ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಏನಿದು ಸಮಸ್ಯೆ?

ಎಸ್ -400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತವನ್ನು CAATSA ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಅಂದರೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕದ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು. (Countering America’s Adversaries through Sanctions Act- CAATSA).

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಈಗಾಗಲೇ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಒಪ್ಪಂದ ಗಳಿಗಾಗಿ CAATSA ವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದೆ.

ಎಸ್ -400 ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎಷ್ಟಿದೆ?

ಎಸ್ -400 ಟ್ರಯಂಫ್ ಎಂಬುದು, ರಷ್ಯಾ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ (ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ), ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಸಿಡಿಸುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (surface-to-air missile system- SAM) ಆಗಿದೆ.

  • ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ, ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಸಿಡಿಸುವ (SAM) ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (modern long-range SAM -MLR SAM) , ಇದು, ಅಮೇರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಥಾಡ್ ಗಿಂತ, (Terminal High Altitude Area Defense system –THAAD) ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

CAATSA ಎಂದರೇನು? ಮತ್ತು S-400 ಒಪ್ಪಂದವು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು?

  •  CAATSA ಎಂದರೆ, ‘ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕದ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು’ (CAATSA) ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು.
  • ಇದನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
  • ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಯಾವುವು?

  •  ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು.
  • ಅನುಮೋದಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ‘ರಫ್ತು-ಆಮದು ಬ್ಯಾಂಕ್’ ನೆರವು ನಿಷೇಧ.
  • ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು.
  • ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವೀಸಾ ನಿರಾಕರಣೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶ.

ಅಮೇರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ  ನಿರ್ಗಮಿಸಲಿರುವ ನ್ಯಾಟೋ ಪಡೆಗಳು:


(NATO to exit Afghanistan along with U.S)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಘಟನೆ (NATO) ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರೊಳಗೆ ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯಾಟೋ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಸೈನಿಕರು ಸಹ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ವಾಪಸಾತಿಯ ನಂತರ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ ಪಡೆಗಳು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಅವರು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಅಫಘಾನ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಿರಳವಾದ ಬಂಡಾಯದ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಂಕೇತಿಕ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ, 20 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲೆ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯು ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು, ನಂತರ ಯುಎಸ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿತು.

ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಘಟನೆ-(NATO) ಕುರಿತು:

  • ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಘಟನೆ- NATO ಒಂದು ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವಾಗಿದೆ.
  • ಇದನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1949 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ – ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ.
  • ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಕಮಾಂಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ – ಮೊನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ.

 ಸಂರಚನೆ:

ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಘಟನೆ (NATO) ಯು 12 ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅದರ ಸದಸ್ಯತ್ವ 30 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ದೇಶ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ, ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 27, 2020 ರಂದು ನ್ಯಾಟೋದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ‘ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಗೌರವಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ’ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಉದ್ದೇಶಗಳು:

ರಾಜಕೀಯ – ನ್ಯಾಟೋ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸಲು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮಿಲಿಟರಿ – ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ನ್ಯಾಟೋ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು-ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅದು ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಟೋದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಒಪ್ಪಂದದ (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದ) ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಷರತ್ತು (ವಿಧಿ 5) ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 3


 

ವಿಷಯಗಳು: ಸರ್ಕಾರಿ ಬಜೆಟ್.

ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ:


(India’s public debt level among highest in emerging economies)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಮೂಡಿಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದ’(public debt) ಮಟ್ಟವು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ದೇಶವು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು(Quantitative Easing Programme) ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ, ಆದರೂ ಅದರ ಕೈಗೆಟಕುವಿಕೆಯ ಸಾಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ ಎಂದರೇನು?

ಒಂದು ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರವು ಎರವಲು ಪಡೆದ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ’ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಯಿಂದ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾತೆಯ (Public Account) ಮೇಲೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ/ ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.  

 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದ ಮೂಲಗಳು:

  • ದಿನಾಂಕದ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳು ಅಥವಾ G-secs.
  • ಖಜಾನೆ ಮಸೂದೆಗಳು ಅಥವಾ ಟಿ-ಬಿಲ್‌ಗಳು
  • ಬಾಹ್ಯ ನೆರವು.
  • ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸಾಲಗಳು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ:

  • ಸಂವಿಧಾನದ 292 ನೇ ವಿಧಿ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ’ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದ ವಿಧಗಳು:

‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲ’ವನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಂತರಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು(Internal debt), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ  (Marketable) ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗದ (Non-Marketable) ಭದ್ರತೆಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ’ ‘G-secs’ (ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳು) ಮತ್ತು ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ‘ಖಜಾನೆ ಮಸೂದೆಗಳು’ ಸೇರಿವೆ.
  • ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಲಾಗದ ಭದ್ರತೆಗಳು’ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಮಧ್ಯಂತರ ಖಜಾನೆ ಮಸೂದೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಸಾಲ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತ ಎಂದರೇನು?

ಸಾಲದಿಂದ ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತವು (Debt-to-GDP Ratio) ದೇಶವೊಂದು ತನ್ನ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಲದಿಂದ ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ದೇಶವೊಂದರ  ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.

ಸಾಲ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತದ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮಟ್ಟವಿದೆಯೇ?

ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲಿನ N K ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯು (FRBM) ‘ಸಾಲ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತ’ವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 40 ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 20 ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ-ಜಿಡಿಪಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು 60 ಕ್ಕೆ ಇರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

  

ವಿಷಯಗಳು: ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು.

ಮೆಟ್ಟೂರು-ಸರಬಂಗಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ:

(Mettur-Sarabanga lift irrigation project)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ’ ಯು (National Green Tribunal- NGT) ‘ಮೆಟ್ಟೂರು-ಸರಬಂಗಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ’ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಏನಿದು ಸಮಸ್ಯೆ?

  • ‘ಮೆಟ್ಟೂರು-ಸರಬಂಗಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ’ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡದಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
  • ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರ ‘ನದಿತೀರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ , ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಅಡಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಹೇಳಿರುವುದೇನು?

  • ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, 4,238 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 2,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2018 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ’ (Environmental Impact Assessment-EIA) ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿದೆ.
  • ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟೂರು ಅಣೆಕಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬರುವ ನೀರನ್ನು ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯೋಜನೆಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು:

  • ಮೆಟ್ಟೂರು-ಸರಬಂಗಾ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ.
  •  100 ಕೆರೆಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಳಗಳಿಗೆ  ಮೆಟ್ಟೂರ್ ಜಲಾಶಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ  ಎಡಪ್ಪಾಡಿ, ಒಮಾಲೂರ್, ಸಂಕಗಿರಿ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟೂರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ 4,200 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.    

 


ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:


ಏನಿದು ಮಂಕಿಡಾಕ್ಟೈಲ್?

(What is Monkeydactyl?)

  •  ‘ಮಂಕಿಡಾಕ್ಟೈಲ್’ (Monkeydactyl), ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮುಂಭಾಗದ ಹೆಬ್ಬೆರಳು’ ಅಂದರೆ ಎದುರಾಳಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳನ್ನು (opposable thumbs) ಹೊಂದಿರುವ ಹಾರುವ ಸರೀಸೃಪವಾಗಿದೆ.
  • ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಲಿಯಾನಿಂಗ್‌ನ ಟಿಯೋಜಿಶನ್ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಟೆರೋಸಾರ್ (pterosaur) ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 160 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
  • ಇದಕ್ಕೆ ಕುನ್‌ಪೆಂಗೊಪ್ಟೆರಸ್ ಆಂಟಿಪೋಲಿಕಟಸ್ (Kunpengopterus antipollicatus) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು “ಮಂಕಿಡಕ್ಟೈಲ್” ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
  • ಸ್ಟೆರೋಸಾರ್’ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಡೈನೋಸಾರ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೀಟಗಳ ನಂತರ ಇವು ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಮುಂಭಾಗವು ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾಗಲು, ಅಪಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿರುಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ತುದಿ ಇತರ ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಾನವರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂಪಾಂಜಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ‘ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳು’ / ವಿರೋಧಿ ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.

ಟಿಕಾ ಉತ್ಸಾವ ಎಂದರೇನು?

  • ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಅಥವಾ ಲಸಿಕೆ ಉತ್ಸವ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
  • ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಕೋವಿಡ್ -19 ವಿರುದ್ಧ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಹ ಜನರಿಗೆ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ / ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ರೈಸಿನಾ ಸಂವಾದ:

(Raisina Dialogue)

  •  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ರೈಸಿನಾ ಸಂವಾದ್‌ನ 6 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ನಡೆಯಿತು.
  • ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿಯಾದ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದವು.
  • 2021 ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, “# ವೈರಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್: ಔಟ್ ಬ್ರೆಕ್ಸ್, ಔಟ್ ಲಿಯರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಔಟ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್”.
  • 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ‘ರೈಸಿನಾ ಡೈಲಾಗ್’ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ.
  • ರಾಜಕೀಯ, ವ್ಯವಹಾರ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ನಾಯಕರನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಇದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಿರಿದಾದ-ರೇಖೆಯ ಸೆಫರ್ಟ್ 1 (NLS 1) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ:

(Narrow-Line Seyfert 1 (NLS1) galaxy)

  •  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೊಸ ಸಕ್ರಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ದೂರದ ಗಾಮಾ ಕಿರಣ ಹೊರಸೂಸುವ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಇದು ಸುಮಾರು 31 ಬಿಲಿಯನ್ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ಮಾನಸ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್:

(MANAS App)

  • ಮಾನಸ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದೆ, ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಧನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ (Mental Health and Normalcy Augmentation System) ಯಾಗಿದೆ.
  • ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯು (PM-STIAC) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
  • ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಮಾನಸ್ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮೌಲಿಕರಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಧನೆಗಳು ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ಯಾಮಿಫೈಡ್ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.


  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos