Print Friendly, PDF & Email

[ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ] ದಿನಾಂಕ – 14ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ 2021

ಪರಿವಿಡಿ :

 ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 1:

1. ‘ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ’ ಮಾನ್ಸೂನ್ ನ (ಮಳೆಗಾಲದ) ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ, ಸ್ಕೈಮೆಟ್.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:

1. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು.

2. ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕರಡು ನೀತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಚಂಡಿಗಡ.

3. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (RIIN).

4. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO).

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:

1. ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮುನ್ನೋಟ 2020 (IRV 2020).

 

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:

1. ಉರುಕಾ ಎಂದರೇನು?

2. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರಂಕ್ (GWT) ರಸ್ತೆಯಾಗಿ EVR ಪೆರಿಯಾರ್ ಸಲೈ.

3. ಸೆರೋಜಾ.

4. ಪೋಶನ್ ಜ್ಞಾನ.

5. ಇ-ಸಂತಾ.

6. ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ನೆರೆಹೊರೆಯ (ITCN) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.

7. ಆಹಾರ್ ಕ್ರಾಂತಿ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 1


 

ವಿಷಯಗಳು:ಭೂಕಂಪಗಳು, ಸುನಾಮಿ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಚಂಡಮಾರುತ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು.

‘ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ’ ಮಾನ್ಸೂನ್ (ಮಳೆಗಾಲದ) ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ, ಸ್ಕೈಮೆಟ್:


(Skymet forecasts a ‘healthy normal’ monsoon)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಸ್ಕೈಮೆಟ್ (ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವರದಿ ನೀಡುವ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ) ಹವಾಮಾನ ವರದಿ:

  • ಈ ವರ್ಷ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅವಧಿಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸರಾಸರಿ (the long period average -LPA) ಯ 103% ಆಗಿರಬಹುದು. LPA ಯು, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸರಾಸರಿ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆ 88 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸರಾಸರಿ 50 ವರ್ಷಗಳ ‘ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆ’ ಆಧರಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಈ ವರ್ಷ, ಎಲ್-ನಿನೊ’ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿದೆ. ‘ಎಲ್-ನಿನೊ’ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಮಧ್ಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ತಾಪಮಾನವು ಅರ್ಧ ಡಿಗ್ರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ [ಎಲ್-ನಿನೊ ಗೆ ವಿರುದ್ಧ ವಾದ] ‘ಲಾ-ನೀನಾ’(La Nina) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
  • ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
  • ಈ ವರ್ಷ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ‘ತಾಪಮಾನ ಇಳಿಜಾರು’ಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ’ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ‘(Indian Ocean Dipole- IOD) ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ’ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ‘ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಧನಾತ್ಮಕ ‘ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ’ (IOD) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2019 ಮತ್ತು 2020 ರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ, ಸತತ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ 5% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯ 105%).

 ‘ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ’ (IOD) ಎಂದರೇನು?

ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ  ವಾತಾವರಣ-ಸಾಗರದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಎಲ್-ನಿನೊಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ‘ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ’ ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

western_pacific

ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

  • ‘ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ’ (IOD) ಯು, ಪೂರ್ವ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ (ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ (ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ) ನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
  • ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಹರಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಸಕಾರಾತ್ಮಕ’ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ‘ಅಥವಾ’ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಬೈಪೋಲಾರ್ ‘ಸಮಯದಲ್ಲಿ, (IOD) ಇದು ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತದೆ.
  • ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ’ (negative IOD) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಸಮಭಾಜಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮಭಾಜಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪರಿಣಾಮಗಳು:

  • ‘ಸಕಾರಾತ್ಮಕ IOD’ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಭಾರತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ, ಅಂದರೆ ಧನಾತ್ಮಕ ‘ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಬೈಪೋಲಾರ್’.
  • ಋಣಾತ್ಮಕ IOD, ಎಲ್ ನಿನೊದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ತೀವ್ರ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಧನಾತ್ಮಕ IOD’ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ‘ನಕಾರಾತ್ಮಕ IOD’ ಯಿಂದಾಗಿ, ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ (ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆ) ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಂಕಾಗುತ್ತದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 2


 

ವಿಷಯಗಳು: ವಿವಿಧ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ,ವಿವಿಧ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು.

ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು:


(Chief Election Commissioner)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಸುಶೀಲ್ ಚಂದ್ರ’ ಭಾರತದ 24 ನೇ ‘ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ’ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ:

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು- (Election commission of India- ECI) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

  • ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆ, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು, ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
  • ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿ ಅನ್ವಯ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಂಯೋಜನೆ:

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:

  • ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
  • ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯ್ತು ರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದಾಗ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಂತೆ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಬಹುದು.
  • ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರ ಸೇವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC) ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (EC):

 ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರವು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿನ ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಸಮಾನ ವೇತನ, ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ:

ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಆರು ವರ್ಷ ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷಗಳು, ಯಾವುದು ಮೊದಲನದೋ ಅದರಂತೆ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು

ರಾಜೀನಾಮೆ:

  • ಅವರು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.
  • ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಅವರ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದೇ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.

  

ವಿಷಯಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕರಡು ನೀತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಚಂಡಿಗಡ:


(Chandigarh drafts cycling policy)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಚಂಡೀಗಡ ವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕರಡು ನೀತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ನಗರವೊಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಚಂಡೀಗಡ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.

ಕರಡು ನೀತಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

  •  ಮಹಿಳಾ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಬಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳು.
  • ಕಚೇರಿಗಳ ಹೊರಗೆ ಸೈಕಲ್ ಗಳ ನಿಲುಗಡೆಗಾಗಿ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿ ಹೊಂದಿದ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳ.
  • ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಮಾಡುತ್ತ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಏಳು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅರ್ಧ ದಿನ ಗಳಿಕೆ ರಜೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
  • ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೂರಕ್ಕೆ ವಿತ್ತೀಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
  • ಅಪಘಾತಗಳ ಭಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮೋಟಾರುರಹಿತ ಸಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ.
  • ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ / ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೈಕಲ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
  • ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, 24X7 ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಬಟನ್ ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಿಕಲಾಂಗರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ಈ ನೀತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ:

ನಗರದಲ್ಲಿ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ‘ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ನೀತಿ’ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಸ್ವಚ್  ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನವಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ನೀತಿಯು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇತರ ನಗರ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಭೂ ಬಳಕೆ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:

  • ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
  • ವೆಚ್ಚ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ- ಇದನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದು ಶಕ್ತಿ/ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
  • ಸೈಕಲ್ ಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾರು ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ (RIIN):


(Register of Indigenous Inhabitants of Nagaland)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್- ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ನೋಂದಣಿ’(Register of Indigenous Inhabitants of Nagaland-RIIN) ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ’ (RIIN) ಎಂದರೇನು?

RINN ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

  • ಹೊರಗಿನವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯಲು ನಕಲಿ ‘ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು’ ಪಡೆಯದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
  • ‘ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ’ (RIIN) ಯು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
  • “ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ” ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು (ನಗರ) ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಾಳಜಿಯ/ಕಳವಳದ ವಿಷಯ:

  •  ‘ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ನೋಂದಣಿ’ (RIIN) ಬೆಂಬಲಿಗರು, ‘ಗುರುತಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ,–ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ದಿನಾಂಕವಾದ ‘ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 1963’ ಅನ್ನುರಾಜ್ಯದ ಖಾಯಂ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಕಟ್ ಆಫ್ ದಿನಾಂಕವೆಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರೆ’, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಆಗುವ “ಭಯಾನಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ” ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆತಂಕವಿದೆ.
  • ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ನಾಗಾ ಜನರನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
  •  ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲದ ನಾಗಾ ಜನರನ್ನು “ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ.  

 

ವಿಷಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳು, ಅವುಗಳ ರಚನೆ, ಮತ್ತು ಆದೇಶ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO):


(WHO urges halt on sale of live wild mammals in markets)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಕೋವಿಡ್ -19 ನಂತಹ ಹೊಸ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO), ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಸಂಘಟನೆ /  (World Organisation for Animal Health -OIE) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (United Nations Environment Programme- UNEP) ಗಳು, ಆಹಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿವೆ.

ಅಗತ್ಯತೆ:

  • ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜೀವಂತ ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
  • ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಹೊಸ ವೈರಸ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಾಡು ಸಸ್ತನಿಗಳು ಹೊಸ ರೋಗಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಸಂಘಟನೆ (OIE) ಕುರಿತು:

  • ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅಗತ್ಯತೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 1924 ರ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿ ಆಫೀಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಸ್ ಎಪಿಜೂಟೀಸ್’  (the Office International des Epizooties- OIE) ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
  • ಮೇ 2003 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವನ್ನು ‘OIE’ ಎಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
  • ‘OIE’ ಎನ್ನುವುದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯು (WTO) ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
  • ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
  • ‘ಅಪಸ್ಮಾರ’ / ಎಪಿಜೂಟಿಕ್ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಡೆಯುವುದು ‘OIE’ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ : 3


 

ವಿಷಯಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮುನ್ನೋಟ 2020 (IRV 2020):


(Indian Rhino Vision 2020)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋ ವಿಷನ್’ 2020/ ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮುನ್ನೋಟ 2020 (IRV 2020) ದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ‘ಪೊಬಿಟೋರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ದಿಂದ’ ಮಾನಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ‘ಎರಡು ವಯಸ್ಕ ಏಕಶೃಂಗಿ/ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗವನ್ನು (The Great one-horned Rhinoceros – Indian Rhinoceros) ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.

  • IRV -2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು 22 ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು ಮನಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ’ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪೈಕಿ 12 ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು ‘ಪೊಬಿಟೋರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ’ (Pobitora Wildlife Sanctuary) ದಿಂದ ಮತ್ತು 10 ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು’ ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಿಂದ (Kaziranga National Park) ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ ಮುನ್ನೋಟ 2020 (IRV 2020) ಕುರಿತು:

2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

  • ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋ ವಿಷನ್ 2020 ಅನ್ನು, ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವನ್ಯಜೀವಿ ನಿಧಿ (World Wildlife Fund- WWF India) ಭಾರತ, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈನೋ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.
  • ಅಸ್ಸಾಂನ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟು 3,000 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು IRV -2020 ರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅಸ್ಸಾಂನ ನಾಲ್ಕು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ – ಪೊಬಿಟೋರಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ‘, ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಒರಾಂಗ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ, ಕಾಜಿರಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮನಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಗಳಲ್ಲಿ– ಖಡ್ಗಮೃಗ ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ಏಕಶೃಂಗಿ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳ ಕುರಿತು:

  • ‘ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗ’ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
  • ಅವುಗಳನ್ನು ‘ಇಂಡಿಯನ್ ರೈನೋಸೆರೋಸ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.
  • ಇದನ್ನು ‘ಕಪ್ಪು ಕೊಂಬು’ ಮತ್ತು ಬೂದು-ಕಂದು ಚರ್ಮದ ಮಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅವು,ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಯುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಸಸ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.

 ರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ:

  • IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿ: ದುರ್ಬಲ/ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಬಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದ (VU).
  • ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶ (CITES): ಅನುಬಂಧ -1 (ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು CITES, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ).
  • ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972: ಅನುಸೂಚಿ -1.

ಭಾರತದ ಇತರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು:

  •  ಐದು ಖಡ್ಗಮೃಗ ಶ್ರೇಣಿಯ ದೇಶಗಳು: ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಪ್ರಭೇದಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಐದು ಖಡ್ಗಮೃಗ ಶ್ರೇಣಿಯ ದೇಶಗಳು (ಭಾರತ, ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಳ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ) ಏಷ್ಯನ್ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಏಷ್ಯನ್ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳ ಕುರಿತ ನವದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ (New Delhi Declaration on Asian Rhinos- 2019) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.
  • ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
  •  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

 


ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:


ಉರುಕಾ ಎಂದರೇನು?

  •  ಉರುಕಾ (Uruka) ಮಾಘ ಬಿಹು ಹಬ್ಬದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
  • ರೊಂಗಾಲಿ ಬಿಹು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಉರುಕಾವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

 ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರಂಕ್ (GWT) ರಸ್ತೆಯಾಗಿ EVR ಪೆರಿಯಾರ್ ಸಲೈ:

  •  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಸೈನ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ EVR ಪೆರಿಯಾರ್ ಸಲೈ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರಂಕ್ (Grand Western Trunk -GWT) ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ವಿವಾದಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿವೆ.
  • ತರುವಾಯ, ಚೆನ್ನೈ ಹೆದ್ದಾರಿ ಇಲಾಖೆ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರಸ್ತೆಯ ಹೆಸರು ‘ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರಂಕ್’ (GWT) ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
  • ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆಯ ಹಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು NH 4 ಎಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪೂನಮಲ್ಲಿ ಹೈ ರೋಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯನ್ನು 1850 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

 ಸೆರೋಜಾ (Seroja):

  •  ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯ ಬಳಿ ರೂಪಗೊಂಡ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.
  • ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸೆರೋಜಾ’ ಎಂದರೆ ‘ಕಮಲ’ ಎಂದರ್ಥ.

tropical

ಪೋಶನ್ ಜ್ಞಾನ:

  • ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿಧಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಅಶೋಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಚೇಂಜ್ ಹಾಗೂ ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಲಿಂಡಾ ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ, ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
  • ನ್ಯೂಟ್ರಿಷನ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫಂಡ್ ಅನ್ನು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯ 14 ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ಗುರಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇ-ಸಂತಾ (E-SANTA) 

  • ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಕ್ವಾ ರೈತರು ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
  • ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ರಫ್ತುದಾರರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
  • ವೆಬ್‌ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಇ-ಸಾಂತಾ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ‘ಅಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ NaCSA ರೈತರ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪರಿಹಾರ’.
  • ಇ-ಸಾಂತಾ- ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಿ ರೈತರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

 ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ನೆರೆಹೊರೆಯ (ITCN) ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:

  •   ‘ಬರ್ನಾಡ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಿಯರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್’ (BvLF) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು (NIUA) ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸ್ನೇಹಿ ನೆರೆಹೊರೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಗರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ವೃತ್ತಿಪರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, ನಗರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಯುವ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಹಾರ ಕ್ರಾಂತಿ

  • ಆಹಾರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರದ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಅಭಿಯಾನವಾಗಿದೆ.
  • ವಿಜ್ಞಾನ ಭಾರತಿ (Vibha) ಮತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಫೋರಂ (GIST) ಒಟ್ಟಾಗಿ “ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ – ಉತ್ತಮ ಉಪಾಯ” ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.
  • ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ “ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆ”ಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು “ಆಹಾರ ಕ್ರಾಂತಿ ಅಭಿಯಾನ” ದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.


  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos