Print Friendly, PDF & Email

[ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ] ದಿನಾಂಕ – 15 ಮಾರ್ಚ್ 2021

 

ಪರಿವಿಡಿ :

 ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:  

1. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಗಣಿತ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ:

2. ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೋಶ.

3. ‘ಮುಕ್ತ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಕ್ವಾಡ್ ನಾಯಕರು.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:

1. ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM).

2. ಪೌರಾಣಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಿತಿ.

3. ‘ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ’ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ.

 

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:

1. ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವು ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

2. ಅಯ್ಯ ವೈಕುಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು.

3. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ನಿವೇಶಕ ಮಿತ್ರ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 2


 

ವಿಷಯಗಳು: ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಗಣಿತ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ: AICTE.


(Maths, physics, chemistry not compulsory for engineering admissions: AICTE)

ಸಂದರ್ಭ:

  • ಪದವಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜವಳಿ ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ (ಪಿಸಿಎಂ) ವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಯಂತ್ರಕವಾದ ‘ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ’ಯು (All India Council for Technical Education (AICTE) ಐಚ್ಛಿಕ ಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು PCM ವಿಷಯಗಳು ಕಡ್ಡಾ ವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
  • ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ (NEP) ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಷಯಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ:

  • ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು 14 ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ 45% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಗಣಿತ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಸೂಕ್ತವಾದ ‘ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು’ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಕಲಿಕಾ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಿವೆ.

ನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ ಕುರಿತು:

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಭಾರತವನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ರೋಮಾಂಚಕ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ, 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

  • ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಿಡಿಪಿಯ 6% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
  • ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ:

  • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಕಲಿಕೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಯೋಜನೆ, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಕುರಿತು ಉಚಿತ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಒದಗಿಸಲು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆ ಯನ್ನು’ (National Educational Technology Forum- NETF) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಘಟಕವನ್ನು (Technology Unit) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಹೊಸ ಘಟಕವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಕರ ಶಿಕ್ಷಣ-ಸಂಬಂಧಿತ :

  • 2030 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಹತೆ 4 ವರ್ಷಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಬಿ.ಎಡ್. ಆಗಿರುವುದು.
  • ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು.

ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ-ಸಂಬಂಧಿತ:

  • 3 ವರ್ಷದಿಂದ 6 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ 100% ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವ ಶಾಲಾ ಹಂತದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
  • ಆರನೇ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು, ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
  • 5 ನೇ ತರಗತಿಯ ವರಗೆ ಮಗುವಿನ ಮಾತೃಭಾಷೆಯನ್ನು ಬೋಧನಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಚನೆ:

ಹೊಸ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 10 + 2 ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಬದಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು.      5 + 3 + 3 + 4 ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 3-18 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ –

  • ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಮೂಲ/ ಅಡಿಪಾಯದಹಂತ: ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು 1 ಮತ್ತು 2 ತರಗತಿಗಳು;
  • ಮೂರು ವರ್ಷದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯ ಹಂತ ಅಥವಾ ನಂತರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತ ಅಂದರೆ 3, 4 ಮತ್ತು 5 ನೇ ತರಗತಿ;
  • ಮೂರು ವರ್ಷದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಅಥವಾ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತ, ಅಂದರೆ 6, 7 ಮತ್ತು 8 ನೇ ತರಗತಿ;
  • ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಉನ್ನತ ಹಂತ, ಅಂದರೆ 9, 10, 11 ಮತ್ತು 12 ನೇ ತರಗತಿಗಳು.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಆಡಳಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಇ-ಆಡಳಿತ – ಅನ್ವಯಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು, ಯಶಸ್ಸುಗಳು, ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು; ನಾಗರಿಕರ ಸನ್ನದು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ  ಕ್ರಮಗಳು.

ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೋಶ:


(Index Monitoring Cell)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ‘ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೋಶ’ ವು (IMC) ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು:

  • ಮಾನಹಾನಿಯನ್ನು ಅಪರಾಧವಲ್ಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ನಿರಪರಾಧಿಕರಣ ಗೊಳಿಸಬೇಕು.
  • ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶನದ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಂಡಳಿ) ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೋಶದ ಕುರಿತು:

  • 2020 ರಲ್ಲಿ ‘ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ ನಿಕಾಯವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.
  • ‘ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
  • ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೋಶವು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.

IMC ಸಂಯೋಜನೆ:

‘ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಕೋಶ’ (IMC) ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಬ್ಯೂರೋದ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿ, ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಔಟ್ರೀಚ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಘಟಕ, ‘ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಆಯೋಗ, ದಿ ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಕುರಿತು:

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮೂಲದ ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ಸಾನ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ (Reporters Sans Frontieres (RSF), ‘ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ದಾಳಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಪ್ರಿಲ್ 22, 2020 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ‘ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 180 ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 142 ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ.

  • ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಕ್ಕಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತ್ವ (Pluralism), ಮಾಧ್ಯಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್ ( self-censorship), ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಸೇರಿವೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು / ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳು.

‘ಮುಕ್ತ, ಸ್ವತಂತ್ರ’ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಕ್ವಾಡ್ ನಾಯಕರು:


(Quad leaders for ‘open, free’ Indo-Pacific)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕ್ವಾಡ್ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕರ ಮೊದಲ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಜಪಾನ್, ಯುಎಸ್ಎ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.

indo_pacific

ಸಮ್ಮೇಳನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

  • ಲಸಿಕೆಗೆ ‘ಸಮಾನ’ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕ್ವಾಡ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ.
  • ಈ ನಾಯಕರು, ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯವನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
  • ಚೀನಾ ಒಡ್ಡುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾಯಕರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

ಏನಿದು ಕ್ವಾಡ್ ಗುಂಪು?

  • ಇದು ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳ ಚತುಷ್ಕೋನ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಈ ಗುಂಪಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಕಡಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಕ್ವಾಡ್ ಗುಂಪಿನ ಮೂಲ:

  • ಕ್ವಾಡ್ ಸಮೂಹದ ಮೂಲವನ್ನು 2004 ರ ಸುನಾಮಿಯ ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.
  • ತರುವಾಯ, 2007 ರ ಆಸಿಯಾನ್ (Association of South East Asian Nations -ASEAN) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದವು.
  • ಜಪಾನ್, ಭಾರತ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಕಡಲ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಗುಂಪಿನ ಮಹತ್ವ:

  • ಕ್ವಾಡ್ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.
  • ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹಾಗೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
  • ಇದು ಭಾರತ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದದ ಹಲವಾರು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಾರದು.

ಕ್ವಾಡ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳೇನು?

  •  ಕೊರೊನಾ ವೈರಸ್ ತಡೆ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತವು ಚೀನಾಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ತಯಾರಿಸಿ ಈಗಾಗಲೇ ನೂರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿ, ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕ್ವಾಡ್ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ–ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಲಸಿಕೆಗಳು ರವಾನೆಯಾಗಲು ಈ ಸಭೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನೆರವಾಗಲಿದೆ. ಚೀನಾದ ಲಸಿಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಲಸಿಕೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕ್ವಾಡ್ ನಾಯಕರು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಭೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
  • ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನೆರೆಯ ದೇಶಗಳಾದ ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಪಟಳವನ್ನು ಭಾರತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ ದೇಶಗಳು ನಡೆಸಿರುವ ‘ಮಲಬಾರ್‌ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ’ವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಲ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ
  • ಕೋವಿಡ್‌ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಜೊತೆ ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಕ್ವಾಡ್ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಚೀನಾವನ್ನು ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ–ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ‍ವಲಯದ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಭಾಗದ ದೇಶಗಳೂ ಭಾರತದ ಪರ ನಿಲ್ಲುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿವೆ.
  • ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಕ್ವಾಡ್ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

 ಕ್ವಾಡ್ ಗುಂಪಿನ ಕುರಿತು ಚೀನಾದ ನಿಲುವು ಏನು?

  •  ಕ್ವಾಡ್ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಚೀನಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಮುದಾಯದಿಂದ, ಇದನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಏಷ್ಯನ್ ನ್ಯಾಟೋ” ಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಶಿಂಜೊ ಅಬೆ ಅವರ ಎರಡು ಸಮುದ್ರಗಳ ಸಂಗಮ’ (Confluence of Two Seas) ಭಾಷಣವು ಕ್ವಾಡ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೊಸ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಯೋನ್ಮುಖತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
  • ನಾಲ್ಕೂ ದೇಶಗಳು ‘ಪ್ರತಿರೋಧ’ ತೋರುವ ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
  • ‘ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಕಾರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಹಕಾರದ ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು ಚೀನಾ ತಿಳಿಸಿದೆ.
  • ಲಸಿಕೆ ಹಂಚಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಸಿಕೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಲಸಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 3


 

ವಿಷಯಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಸವೆತ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM):


(Commission for Air Quality Management -CAQM)

ಸಂದರ್ಭ:  

ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಐದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಚಿಸಿದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ’ (Commission for Air Quality Management- CAQM) ವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

  • ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲು ಈ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸದನದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ, ಅದು ತನ್ನ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಆನಂತರ ಕೇಂದ್ರವು ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿತು.
  • ಹಿಂದಿನ ‘ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ (Environment Pollution (Prevention and Control) Authority) ಅಥವಾ EPCA ಯನ್ನು, ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (CQAM) ರೂಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ’ ಕುರಿತು:

2020 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ’, 2020  (‘Commission for Air Quality Management in National Capital Region and Adjoining Areas Ordinance’) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (CAQM) ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಂರಚನೆ:

ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಶಾಶ್ವತ ನಿಕಾಯ ವಾಗಲಿದ್ದು, 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

  • ಈ ಆಯೋಗವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
  • ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಈ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಈ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ:

ಈ ಆಯೋಗವು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (NCR) ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು CPCB ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆಯೋಗ ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಗಳು:

ಹೌದು, ಆಯೋಗವು ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ 1 ಕೋಟಿ ರೂ.ವರೆಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು 5 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವು ಆಯೋಗಕ್ಕಿದೆ.

bad_air

 

ವಿಷಯಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನತಿ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

ಪೌರಾಣಿಕ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಿತಿ:


(Commission for Air Quality Management (CAQM)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಪೌರಾಣಿಕ ‘ಸರಸ್ವತಿ’ ನದಿಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ರಚಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.

  • ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ-ASI) ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 28, 2017 ರಂದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು.

ಸಮಿತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ:

ಈ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರು ವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ; ಗುಜರಾತ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು; ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಕುರಿತು:

  • ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಕೈಲಾಶ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಪಾಲ್ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಉಗಮವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಾನಸರೋವರ್‌ಗೆ ಹರಿಯಿತು, ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

 

  • ಈ ನದಿ ಹರಿಯಾಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್ ಮೂಲಕ ಹರಿಯಿತು ಮತ್ತು ರಣ್ ಆಫ್ ಕಚ್ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕವೂ ಹರಿಯಿತು. ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 4,000 ಕಿ.ಮೀ.  

 ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ.

  • ವರ್ತಮಾನದ ಘಗ್ಗರ್-ಪಟಿಯಲಿವಾಲಿ ತೊರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಿಂದಿನ ‘ಸಟ್ಲಜ್’ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಾಖೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಾರ್ಕಂಡ್ ಮತ್ತು ಸರಸೂತಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಯಮುನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದವು.
  • ಈ ಶಾಖೆಗಳ ಸಂಗಮವು ಪಟಿಯಾಲದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ‘ಶೂತ್ರಾನಾ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದ ಬಳಿ ಇತ್ತು. ತದನಂತರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ, ಅದು ಮರುಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿ (Rann of Kutch) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು.

 ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು:

  • ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ಋಗ್ವೇದ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಆನಂತರದ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ವೈದಿಕೋತ್ತರ ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಋಗ್ವೇದದ ಆರನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯನ್ನು ‘ಪರಿಪೂರ್ಣ ತಾಯಿ, ಅನನ್ಯ ನದಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋತ್ತಮ ದೇವತೆ’ ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ ‘ನದಿಸ್ತುತಿ ಸೂಕ್ತ’ ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.
  • ಕ್ರಿ.ಪೂ 6000 ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಪೂ 4000 ರ ನಡುವೆ, ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯು 2000 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯಿತು.

saraswati

 

ವಿಷಯಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನತಿ, ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.

ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ’ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ:


(Framework for water quality testing, monitoring)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ’ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

  • ಈ ಚೌಕಟ್ಟು / ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್’ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಜಲ ಜೀವನ್ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಒಟ್ಟು 3.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ 2% ಅನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
  • ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ, ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮಾಪನಾಂಕ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿ’ (the National Accreditation Board for Testing and Calibration Laboratories (NABL) ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಪಂಚಾಯತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳ ಮಹಿಳಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.
  • ನೆಟ್ವರ್ಕ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರವು ಸುಂಕದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
  • ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾದ ಮೂಲ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿಯತಾಂಕಗಳು:

  • pH ಮೌಲ್ಯ, ಕರಗಿದ ಘನವಸ್ತುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ, ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆ, ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅಂಶ, ಒಟ್ಟು ಕ್ಷಾರತೆ, ಒಟ್ಟು ಗಡಸುತನ, ಸಲ್ಫೇಟ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಒಟ್ಟು ಆರ್ಸೆನಿಕ್, ಫ್ಲೋರೈಡ್, ನೈಟ್ರೇಟ್, ಒಟ್ಟು ಕೋಲಿಫಾರ್ಮ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ಇ.ಕೋಲಿ (coil) ಅಥವಾ ಥರ್ಮೋ- ಟಾಲರಂಟ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ.

jal_jeevan

 


ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:


ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವು ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ:

 

  • ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿದೆ.
  • ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 18 ತಿಂಗಳ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಅಪರೂಪದ ಚಾಲ್ತಿ-ಖಾತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
  • ಮಾರ್ಚ್ 5 ರಂದು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಹಿಡುವಳಿ $3 ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಇಳಿದು 580.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ.
  • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ ಪಟ್ಟಿಯ, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

 ಅಯ್ಯ ವೈಕುಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು:

(Ayya Vaikunda Swamikal)

ಅಯ್ಯ ವೈಕುಂದ ಸ್ವಾಮಿಗಳು (1809–1851), 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕ.

  • ಅವರು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
  • ಅವರು ಭಾರತದ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸುಧಾರಣಾ ಆಂದೋಲನ ಸಮತ್ವ ಸಮಾಜ’ (Samathwa Samajam) ಅನ್ನು 1836 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
  • ಇವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲು ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು.
  • ಅವರು ಅಯ್ಯ ವಾಝಿ’ (Ayya Vazhi) ಎಂಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಹೊಸ ಹಾದಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.
  • ಒಂದೇ ಜಾತಿ, ಒಂದೇ ಧರ್ಮ, ಒಂದೇ ಕುಲ, ಒಂದೇ ಜಗತ್ತು, ಒಂದೇ ದೇವರು’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
  • ಅವರು ಮೆಲ್ ಮುಂಡು ಸಮಾರಾಮ್’ (Mel Mundu Samaram) ಎಂಬ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ನಿವೇಶಕ ಮಿತ್ರ:

(Atmanirbhar Niveshak Mitra)

  • ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ನಿವೇಶಕ ಮಿತ್ರ ಅಥವಾ ‘ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಭರ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಮಿತ್ರ’ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಚಾರ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ.
  • ದೇಶೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  • ಇದು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅನುಮೋದನೆಗಳು, ಪರವಾನಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಘಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳಂತಹ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ, ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಇಲಾಖೆಯ (DPIIT), ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭರಹಿತ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಏಜೆನ್ಸಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos