Print Friendly, PDF & Email

[ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ] ದಿನಾಂಕ – 5 ಮಾರ್ಚ್ 2021

 

ದಿನಾಂಕ – 5 ಮಾರ್ಚ್ 2021

 ಪರಿವಿಡಿ :

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 1:

1. ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EoLI).

2. ನಗರಾಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2020.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 2:

1. ವಿಷಯವಾರು ಕ್ಯೂ ಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು 2021.

2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್.

 

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 3:

1. ಹರಿಯಾಣದ ಕೋಟಾ(ಮೀಸಲಾತಿ) ಕಾನೂನು.

2. ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ (SF).

 

ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:

1. ಹಜಾರಾಗಳು.

2. ಸೆರಾವೀಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.

3. ಬಾವೊ-ಧಾನ್.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 1


 

ವಿಷಯಗಳು: ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಗರೀಕರಣ, ಅವುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು.

ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EoLI):


(Ease of Living Index)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ / Ease of Living Index (EoLI) 2020 ರ ಅಂತಿಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಏನಿದು ಸೂಚ್ಯಂಕ?

  • ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (EoLI), ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ / ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಗರಗಳ ಸಮಗ್ರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ನಗರಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ?

  •  ನಗರಗಳನ್ನು ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
  • ಮಿಲಿಯನ್ + ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳು, ಅಂದರೆ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳು.
  • 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳು: ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟೀಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ -2020 ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕ:

1 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ‘ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ಲಸ್’ / ವರ್ಗ:

  •  ಬೆಂಗಳೂರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಗರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
  • ಅದರ ನಂತರ ಪುಣೆ, ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಚೆನ್ನೈ, ಸೂರತ್, ನವೀ ಮುಂಬೈ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ವಡೋದರಾ, ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಮುಂಬೈ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ.

10 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ವರ್ಗ:

‘ಸುಲಲಿತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ದ ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಿಮ್ಲಾ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅದರ ನಂತರ ಭುವನೇಶ್ವರ, ಸಿಲ್ವಾಸ್ಸ, ಕಾಕಿನಾಡ, ಸೇಲಂ, ವೆಲ್ಲೂರು, ಗಾಂಧಿನಗರ, ಗುರುಗ್ರಾಮ್, ದಾವಣಗೆರೆ, ಮತ್ತು ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿಗಳಿವೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಗರೀಕರಣ, ಅವುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳು.

ನಗರಾಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2020:


(Municipal Performance Index)

ಸಂದರ್ಭ:

ನಗರಾಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ’– 2020, (Municipal Performance Index- MPI- 2020)  ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

  • ಸೇವೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು, ನೀತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಪುರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ‘ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್’ (MPI) ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ನಗರಾಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (MPI) 2020:

111 ಪುರಸಭೆಗಳ ( ನಗರಾಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು)  ಐದು ಸ್ತಂಭಗಳ (NDMC ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ 3 ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು MPI ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ಈ ಐದು ಸ್ತಂಭಗಳು ಒಟ್ಟು 20 ವಲಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 100 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

  • ಸೇವೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು, ನೀತಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಎಂಬ ಐದು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು MPI ಹೊಂದಿದೆ.

 ನಗರಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕ:

 ನಗರಾಡಳಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ‘(MPI) 2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು (ನಗರಾಡಳಿತ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯಾಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಸಭೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಸಭೆಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ಲಸ್ ‘/ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿಭಾಗ: ಇಂದೋರ್ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೂರತ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ಗಳಿವೆ.
  • ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ವರ್ಗ: ನವದೆಹಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿನಗರ ಗಳಿವೆ.
  • ನಗರಾಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು 31 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 2


 

ವಿಷಯಗಳು: ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯ / ಸೇವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು.

ವಿಷಯವಾರು ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು 2021:


(QS World University Rankings by Subject)

ಸಂದರ್ಭ:

ವಿಷಯವಾರು, ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 2021 ರಲ್ಲಿ 12 ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಗ್ರ 100 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

  • ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಐಐಟಿ ಮುಂಬೈ, ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿ, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್, ಐಐಟಿ ಖರಗ್‌ಪುರ, ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಐಐಟಿ ಗುವಾಹಟಿ, ಐಐಎಂ ಬೆಂಗಳೂರು, ಐಐಎಂ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಜೆಎನ್‌ಯು, ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಒ.ಪಿ. ಜಿಂದಾಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ:

  • ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವದ 30 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
  • ಖನಿಜ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ 41 ನೇ ದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಖರಗ್‌ಪುರ 44 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
  • ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಶ್ವದ 50 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಷಯವಾರು ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಕುರಿತು:

  • ವಿಷಯವಾರು ಕ್ಯೂಎಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲು ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಷಯವಾರು, ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 2021 , ಒಟ್ಟು 51 ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಐದು ವಿಶಾಲ ವಿಷಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅವುಗಳು:

  • ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಿಕ ವಿಷಯಗಳು.
  • ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ.
  • ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಸಿನ್.
  • ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ.
  • ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ.

ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಎಂದರೇನು?

ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಕ್ವಾಕ್ವೆರೆಲ್ಲಿ ಸೈಮಂಡ್ಸ್’ (Quacquarelli Symonds- QS) ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾಕರೆಲ್ಲಿ ಸೈಮಂಡ್ಸ್ (QS) ವಿಶ್ವದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

  • 2010 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಇದನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಯೂಎಸ್ ವಿಶ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು (Times Higher Education – QS world University rankings) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 2010 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ತಜ್ಞರ ಗುಂಪು (International Ranking Expert Group -IREG)  ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಇದು.

 

ವಿಷಯಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್:


(International North South Transport Corridor)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ನಡೆದ ‘ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್’ (International North South Transport Corridor- INSTC) ಕುರಿತು ಭಾರತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ:

  • 13 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು  ಭಾಗವಹಿಸುವ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್’ನಲ್ಲಿ’ ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು ‘ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
  • ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು.

ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ‘ಪೂರ್ವ ಕಾರಿಡಾರ್’ ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ (INSTC) ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

INSTC ಕುರಿತು:

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ -INSTC ) ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ 7,200 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ಬಹು-ವಿಧದ (ಮಲ್ಟಿ-ಮೋಡ್) ಹಡಗುಗಳು, ರೈಲ್ವೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಭಾರತ, ಇರಾನ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್, ರಷ್ಯಾ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್.

2014 ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಈ ಮೊದಲೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ:

  • ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಮುಂಬೈನಿಂದ ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್‌ನ ಬಾಕುಗೆ ‘ಬಂದರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್’ ಮೂಲಕ.
  • ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮುಂಬೈಯಿಂದ ‘ಬಂದರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್’ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಟ್ರಾಖಾನ್, ಟೆಹ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಬಂದರ್-ಎ-ಅಂಜಲಿವರೆಗೆ.

ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

  • ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್’ (INSTC) ಅನ್ನು ಚೀನಾದ ‘ಬೆಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್’ (BRI) ಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. INSTC ಯು, ಭಾರತದಿಂದ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಗಳಿಗೆ ಇರಾನ್‌ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುವ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುರೇಷಿಯನ್ ದೇಶಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ, ಒಮಾನ್, ಇರಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಕಜಾಕಸ್ಥಾನ್ ಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ‘ಅಶ್ಗಬತ್ ಒಪ್ಪಂದ’ (the Ashgabat agreement) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಸಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಆಗಲಿದೆ.

 


ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 3


 

ವಿಷಯಗಳು: ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕ್ರೋಡೀಕರಣ , ಪ್ರಗತಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಹರಿಯಾಣದ ಮೀಸಲಾತಿ (ಕೋಟಾ) ಕಾನೂನು:


(Haryana’s quota law)

ಸಂದರ್ಭ:

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ 75%  ರಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಸೂದೆ’, 2020 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

  • ಮಸೂದೆಯು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು 75% ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ 50,000 ರೂ.ಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ವೇತನ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲಾ ಕಂಪನಿಗಳು, ಸಂಘಗಳು, ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 10 ಅಥವಾ 10 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತಹ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು:

  • ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ( ಸ್ಥಳೀಯ)ನಿವಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು

ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ  ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇದು ನಾಗರಿಕರು ಪಡೆದ ‘ಸಮಾನತೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿ’ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ.

  • ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ವಿಷಯ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು, ರಾಜ್ಯವು ಸಂವಿಧಾನದ 16 (4) ನೇ ವಿಧಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ.
  • ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19 (1) (ಜಿ) ಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನು ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು.

ಈ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರದ ತಾರ್ಕಿಕತೆ:

  • ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಅನುಪಾತವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಆಶಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  • ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಭೂ ಬಳಕೆ, ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಧನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ದೃಢೀಕರಣದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಇತರ ದೇಶಗಳು  ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ?

ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಣದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

  • ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಡ್ಡಾಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತಾರತಮ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂತಹ ಸೂಕ್ತವಾದ ದೃಢೀಕರಣದ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
  • ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಇಕ್ವಿಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಂಪುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು / ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಫೆಡರಲ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಈ ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳವಳಗಳು ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು:

  • ಈ ಕಾನೂನು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ.
  • ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಇದು ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಬಹುದು.
  • ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
  • ಈ ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

 

ವಿಷಯಗಳು: ವಿವಿಧ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆದೇಶಗಳು.

ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ (SF):


(Indian Special Forces)

 ಸಂದರ್ಭ:

ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಯುದ್ಧ ಮುಕ್ತ ಪತನದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.

 ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ (Indian Special Forces- SF) ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಪರತೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ ಬಲಿದಾನಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಯುಎಸ್ಎ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ನೇಹಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುದ್ಧ-ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತೀಯ ಎಸ್‌ಎಫ್ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆ’ ಎಂದರೇನು ?

  • ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ‘ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಘಟಕಗಳು’ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
  • ಈ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಆಜ್ಞೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
  • ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದಲ್ಲದೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದಂತಹ ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

 ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು (SFs):

 ಮಾರ್ಕೋಸ್ (ಮೆರೈನ್ ಕಮಾಂಡೋ): ಇದು ನೇರ ಕ್ರಮ, ವಿಶೇಷ ವಿಚಕ್ಷಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಉಭಯಚರ ಯುದ್ಧ (amphibious) ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ 1987 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ರಚಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.

ಪ್ಯಾರಾ ಕಮಾಂಡೋಸ್: 1966 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಪ್ಯಾರಾ ಕಮಾಂಡೋಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಧುಮುಕುಕೊಡೆ ಘಟಕಗಳು (parachute units) ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವೈಮಾನಿಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಘಾತಕ ಪಡೆ: ಘಾತಕ ಪಡೆ (‘Deadly Force’) ಯು ಅದರ ಹೆಸರಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿದೆ, ಇದೊಂದು ಕಾಲಾಳುಪಡೆ ದಳವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಪ್ರತಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಘಾತಕ’ ದಳವಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೋಬ್ರಾ ಪಡೆ: (Commando Battalion for Resolute Action): ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಮೀಸಲು ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯ (CRPF) ವಿಶೇಷ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲಿಸಂ ಅನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.

ಫೋರ್ಸ್ ಒನ್: ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ 26/11 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ 2010 ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಸ್ ಒನ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಮುಂಬೈ ನಗರವನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಈ ವಿಶೇಷ ಗಣ್ಯ ಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ:  (National Security Guard) ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಪಡೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ (NSG) ಪಡೆ ದೇಶದ ವಿಐಪಿಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ವಿದ್ವಂಸಕ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿಶೇಷ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಗುಂಪು – (Special Protection Group– SPG): ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 


ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:


ಹಜಾರಾಗಳು:  (Hazaras)

  • ಅವರು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಹಜರಾಜತ್ (Hazarajat) ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.
  • ಹಜಾರಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪನ್ನು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಂತ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೆರಾವೀಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ :

(CERAWeek Award)

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರಿಗೆ 2021 ರ ಸೆರಾವೀಕ್ ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಯಕತ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (CERAWeek Global Energy and Environment Leadership Award) ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸೆರಾವಿಕ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2016 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

  • ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಸೆರಾವಿಕ್ ಅನ್ನು 1983 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಡೇನಿಯಲ್ ಯರ್ಗಿನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
  • 1983 ರಿಂದ ಇದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂಧನ ವೇದಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾವೊ-ಧಾನ್:  (Bao-dhaan)

  • ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಬಾವೊ-ಧಾನ್-ಭತ್ತ’ವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
  • ಕಬ್ಬಿಣ ಭರಿತ ‘ಕೆಂಪು ಅಕ್ಕಿ’ ಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಬಳಸದೆ ಅಸ್ಸಾಂನ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಅಸ್ಸಾಮೀಸ್ ಆಹಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾದ, ಈ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ‘ಬಾವೊ-ಧನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.


  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos