Print Friendly, PDF & Email

[ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು ] ದಿನಾಂಕ – 3 -11-2020

Join Our official Telegram Channel for Important Tips and Guidance : https://t.me/insightsIAStips

    ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ 1


 

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿವಾದ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ:


 

ಸಂದರ್ಭ:

ಆಂಧ್ರ ಸಿಎಂ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

ಏನು ಸಮಸ್ಯೆ?

ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಸಿಎಂ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ರವರು ಸಿಜೆಐ S.A Bobde ಯವರಿಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು,ಅದರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು’ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತವಾದ ನನ್ನ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉರುಳಿಸಲು’ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ವಕೀಲರುಗಳು ಸಿಎಂ ರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಲಹೆಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗನಿಂದನೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿ AG ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು.

 

ನಿಂದನೆ ಎಂದರೇನು?

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಆದೇಶಗಳನ್ನೂ ಗೌರವಿಸದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ನಿಂದನೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಘನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅವಹೇಳನಗಳು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು.

ಸಿವಿಲ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಅಥವಾ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಸಹಕಾರ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ಬರಹರೂಪದಲ್ಲಿ ನ ಅಥವಾ ಮೌಖಿಕ ವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಇದಾಗಿದೆ.

 

ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

1) ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 129 ಮತ್ತು 215ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.

2) 1971 ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕಾಯ್ದೆ ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 10 ಪ್ರಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

3) ವಿಧಿ 19ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾನಹಾನಿ ಯಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧ ವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ.

 

ಗಮನಿಸಿ:

ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ” ಅಂತರ್ಗತ ಅಧಿಕಾರ” ಇರುವುದರಿಂದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ರವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿವಾದ.

ಸಂಸದರ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.

 

ಸಂದರ್ಭ: ಸಂಸದರು ಹಾಗೂ ಶಾಸಕರು ಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 3 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.

ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬಾರದು?


 

1) ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ‘ಅಪರಾಧ- ಕೇಂದ್ರಿತ’ ಆಗಿರಬೇಕೆ ಹೊರತು ‘ಅಪರಾಧಿ -ಕೇಂದ್ರಿತ’ ಆಗಿರಬಾರದು.

2) ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಶಾಸನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ರಚಿಸಬಹುದು ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಂಗ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಆದೇಶಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

 

ಈ ಅವಲೋಕನಗಳು ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ?

ವರದಿಯ ಸಮಯ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು 12 ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ 2017 ರ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.

ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡದೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಉಳಿದು ಹಾಗೂ ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹರಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಬೆಂಚ್ ಅಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಇದು ಬಂದಿದೆ.

 

ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳು ಯಾಕೆ ಬೇಕು?

1)ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಶಾಸಕರ ವಿರುದ್ಧ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯರು ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ2556.

2) ಶಾಸಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ, ಮಾನಹಾನಿ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳು ಸೇರಿದ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.

3) ಸೆಕ್ಷನ್ 188 ಐಪಿಸಿ ಪ್ರಕಾರ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಘೋಷಿಸಿದ ಆದೇಶಗಳ ಅಡಚಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸಕರು ಪ್ರಕರಣ ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

4) ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಜಾಮೀನುರಹಿತ ವಾರಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸ ಲಾಗಿಲ್ಲ.

5) ಅಲ್ಲದೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 89%ರಷ್ಟು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮೂರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಇದೆಯೆಂದು ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 

ಮುಂದೇನು?

1) ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಳಂಕಿತರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬೇಕು.

2) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಭೀಕರ ಸ್ವಭಾವದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.

3) ಫಾಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಕಳಂಕಿತ ಶಾಸಕರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು.

4) ಪ್ರಚಾರ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇನ್ನು ತರಬೇಕು

5) ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

 

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು- ರಚನೆ, ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ,ವ್ಯವಹಾರದ ನಡವಳಿಕೆ, ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದೇ?


 

ಸಂದರ್ಭ:

ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರದ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂರು ಮಸೂದೆಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ.

1) ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ( ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ) (ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ,2020.

2) ರೈತರ( ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಬೆಲೆ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸೇವೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದ( ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ,2020.

3) ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ( ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ,2020.

 

ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು?

ಈ ಮೂರು ಕೃಷಿಯ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸನೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

1) ಈ ಮೂರು ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳಾದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಇವು ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

2) ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿಷಯವಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ತನಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಕೇಂದ್ರವು ಈ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.

3) ಆದರೂ, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ರೂಪದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

 

ಈ ಕುರಿತು ಸಂವಿಧಾನ ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕೃಷಿಯು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ 33ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

1) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಒಂದು ರಾಜ್ಯವು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

2) ಒಂದೇ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನು ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಬಂದ ಕಾನೂನು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.

 

ಸಂವಿಧಾನವು ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದೆ?

ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಇಡೀ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಅದರ ಅಸಂಗತತೆ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ.

 

ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಂದಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು?

ಈ ಕಾನೂನುಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದ ಮುಂದೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.

1) ಸಂವಿಧಾನದ 131 ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

2) ಸಂವಿಧಾನದ 254(2) ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

1) 254(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

 

 ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

  ಹಸ್ತಾಂತರ ಎಂದರೇನು?


 

ಸಂದರ್ಭ:

ದೇಶದಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಉದ್ಯಮಿ ವಿಜಯ ಮಲ್ಯ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಅವರವರು ಮಾಡಿದ ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.

ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಎದುರಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಯರವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಅದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು ಅದರ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಭಾರತವು ಯುಕೆ ಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ.

1) ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಯುಕೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಮಲ್ಯ ಅವರನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಕಾರಣ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

 

ಹಸ್ತಾಂತರ ಎಂದರೇನು?

ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ,’ ವ್ಯಕ್ತಿಯ  ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಅಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ  ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಕಡೆಯಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು?

ತನಿಖೆ ನಡೆಯುವಾಗ, ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದಾಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಗೊಳಗಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

1) ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ಆರೋಪವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅದು ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಶಾಸನೀಯ ಆಧಾರ ಯಾವುದಾಗಿದೆ?

ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಾಯ್ದೆ 1962 ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಶಾಸನೀಯ ಅಧಿಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪರಾರಿಯಾದ ವರನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನನ್ನು ಕ್ರೂಢೀಕರಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಾಯ್ದೆ 1962, 1993 ರಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದೆ 66, 1993ನೇ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ನೋಡಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಯಾರು?

ಕಾನ್ಸುಲರ್, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ವೀಸಾ(CPV) ವಿಭಾಗ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ /ನೋಡಲ್ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ

ಆಪಾದಿತ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸುವ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

1) ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದ ವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ: ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು/ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.

2) ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ  ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ: ಹಸ್ತಾಂತರವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

3) ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಪರಾಧಗಳು: ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು. ಹಸ್ತಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅಪರಾಧಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

4) ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು: 1962 ರ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದರೆ ಹಸ್ತಾಂತರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು.

 


    ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ – 3


 

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳು: ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

ಯಮುನಾದಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ.


 

ಸಂದರ್ಭ:

ಹರಿಯಾಣದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಅಮೋನಿಯಾದ ಮಟ್ಟವು ಗುರುವಾರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸುಮಾರು 3 ಭಾಗಗಳನ್ನು(parts per million) ತಲುಪಿದೆ, ಇದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮಿತಿಯಾದ 0.5 ppm ಗಿಂತ ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

 

ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಮಿತಿ ಎಂದರೇನು?

ಬ್ಯೂರೋ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಾದ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ 0.5ppm ಆಗಿದೆ.

ಅಮೋನಿಯಾ ಎಂದರೇನು? ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಯಾವುವು?

ಅಮೋನಿಯಾ ಬಣ್ಣರಹಿತ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಳು, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ನಾರುಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1) ಇದು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಜಲೀಯ(aqueous) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಮೋನಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

2) ಈ ಅಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವು ತೀವ್ರವಾದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

3) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವಿಕೆ: ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಾ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

4) ಇದು ಗಾಳಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

 

ಮಾಲಿನ್ಯ:

ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಯಿಂದ ಈ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಅಂತರ್ಜಲ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಬಹುದು.

1) ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಮೋನಿಯಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ1ppm ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೇ ಅದು ಮೀನುಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

2) ಮಾನವರು 1ppm ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಮೋನಿಯಾ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಹುದು.

 

ಅದು ಯಮುನಾಗೆ ಹೇಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ?

ಹರಿಯಾಣದ ಪಾಣಿಪತ್ ಮತ್ತು ಸೋನೆಪತ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣದ ಘಟಕಗಳು, ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಈ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಕೆಲವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಾಗದೆ ಒಳಚರಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದುಬಂದು ಸೇರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

 

ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕು?

1) ಹಾನಿಕಾರಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನದಿಗೆ ಎಸೆಯುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಗೊಳಿಸುವುದು.

2) ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಬಾರದು.

3) ಪರಿಸರದ ಅರಿವು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಹರಿವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ನೀರೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಿಯಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಆಗಿದೆ.

 

ಮುಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳು:

1) ದೆಹಲಿಯು ತನ್ನ ಶೇಕಡ 70ರಷ್ಟು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿಯಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.

2) ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹರಿಯಾಣ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

3) ಯಮುನಾದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ 10 ಕ್ಯೂಮೆಕ್ಸ್ (cubic meter per second) ಹರಿವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ವಾದಿಸಿದೆ.

4) ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನು ಏರಿವೆ.

5) ಕನಿಷ್ಠ ಪರಿಸರ ಹರಿವಿನ ಕೊರತೆಯು ಇತರ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ನದಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಾಗ, ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಒಳಚರಂಡಿ-ನೀರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹರಿಯುವುದು, ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಿಂದ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಡುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.


  • Join our Official Telegram Channel HERE for Motivation and Fast Updates
  • Subscribe to our YouTube Channel HERE to watch Motivational and New analysis videos